ارک قالاسی - مصاحبه

برخی آثار سد‌سازی بر محیط زیست کشور

ارک قالاسی — Sun, 25 Sep 2011 16:27:36 GMT

برخی آثار سد‌سازی بر محیط زیست کشور

ارک قالاسی - خبرگزاری فارس: یک استاد دانشگاه در گفت‌وگوی تفصیلی با فارس به تشریح برخی آثار سد‌سازی بر محیط زیست کشور پرداخت و با تشریح دلایل بر خشک شدن دریاچه‌ها و تالاب‌ها تصریح کرد: برنامه ریزی در کشور ما اشتباه است، زیرا به جای داشتن رویکرد صنعتی و داشتن کشاورزی فراوان با آب رویکرد غلط آب فراوان برای کشاورزی را دنبال می‌کنیم.

برخی آثار سد‌سازی بر محیط زیست کشور

به گزارش ارک قالاسی امین علیزاده استاد دانشگاه در گفت‌وگوی تفصیلی با فارس به تشریح برخی آثار سد‌سازی بر محیط زیست کشور پرداخت و با تشریح دلایل بر خشک شدن دریاچه‌ها و تالاب‌ها تصریح کرد: برنامه ریزی در کشور ما اشتباه است، زیرا به جای داشتن رویکرد صنعتی و داشتن کشاورزی فراوان با آب رویکرد غلط آب فراوان برای کشاورزی را دنبال می‌کنیم. برخی آثار سد‌سازی بر محیط زیست کشور
خبرگزاری فارس: یک استاد دانشگاه در گفت‌وگوی تفصیلی با فارس به تشریح برخی آثار سد‌سازی بر محیط زیست کشور پرداخت و با تشریح دلایل بر خشک شدن دریاچه‌ها و تالاب‌ها تصریح کرد: برنامه ریزی در کشور ما اشتباه است، زیرا به جای داشتن رویکرد صنعتی و داشتن کشاورزی فراوان با آب رویکرد غلط آب فراوان برای کشاورزی را دنبال می‌کنیم.

به گزارش فارس، با افزایش برخی اتفاقات اکولوژیکی و زیست محیطی نظیر موضوع خشک شدن دریاچه ارومیه، باتلاق گاوخونی،دریاچه هامون و خشکی پایین دست سدهای بزرگ نگاه‌ها به سمت درستی یا نادرستی احداث سدها بیشتر متمرکز شده و این سوال بزرگ را در ذهن متبادر می‌کند که واقعا سدسازی برای کشور ضروری است یا نه؟ به ویژه این بحث‌ها زمانی حساس می‌شود که تغییرات آب و هوایی به گفته کارشناسان شروع شده و اثرات آن در آینده خیلی نزدیک ملموس خواهد بود.به اجماع اکثر تئوری‌ها و نظر کارشناسان این تغییرات کشور ما را به سمت کاهش بارندگی به زیر 200 میلیمتر سوق خواهد داد و در چنین شرایطی مهم است که بخش کشاورزی چه استراتژی داشته باشد؟
همه اینها سوالاتی است که در گفت‌وگو با امین علیزاده استاد دانشگاه مهندسی آبیاری مشهد به آنها پرداخته شده است. متن گفت‌وگو بدین شرح است:

فارس: کارشناسان، تغییرات اکوسیستم به ویژه خشک شدن دریاچه ارومیه را به دلیل سدسازی‌های گسترده در کشور می‌دانند که طی سالهای گذشته شتاب بیشتری گرفته است به هر حال سد باید ساخته شود یا نه؟

علیزاده: اصولا سد سازی یک کار غیر طبیعی است مخصوصا سدهای بزرگ که در چرخه هیدرولوژی، چرخه طبیعی، محلی، موضعی، منطقه‌ای و یا بین‌المللی اختلال ایجاد می‌کنند، در طولانی مدت هیچ نفعی ندارند و اثرات زیست محیطی غیر قابل جبرانی برجای می‌گذارند. با سدسازی همواره با سیر عادی طبیعت مقابله می‌شود و این یعنی شکست برای انسان و می‌تواند به صورت مستقیم مانند وقوع سیل یا به صورت غیر مستقیم اثرات زیست محیطی ایجاد کند.
خشک شدن دریاچه "آرال" نمونه‌ای از آن است که با انتقال آبهای سیحون و جیحون و ساخت کانال "قره قوم" برای کشت پنبه در ترکمنستان در زمان شوروی سابق اتفاق افتاد.نفش زیست محیطی این دریاچه نه تنها برای کشور ترکمنستان بلکه برای کشورهای همسایه از نظر مهاجرت پرندگان، تلطیف آب و هوا و تغذیه ذخایر آبهای زیرزمینی مهم بود.
شاید در کوتاه مدت سدسازی برای بخشی از افراد که در پایین دست سد زندگی می‌کنند مفید باشد اما در طولانی مدت هیچ سودی نخواهد داشت.

فارس: میانگین بارش در کشور یک سوم میانگین جهانی است و به این دلیل کارشناسان می‌گویند برای ادامه کار کشاورزی ناگزیر از سد سازی هستیم نظر شما چیست؟

علیزاده: اگر فکر می‌کنیم که آبهای پراکنده هیچ کاری نمی‌کنند تفکر اشتباهی است زیرا در دشت‌ها موجب غنی شدن مراتع شده و دامها را تغذیه می‌کنند،اکثر گوشت تولیدی کشور از علوفه مراتع به دست می‌آید همچنین پوشش مراتع باعث جلوگیری از فرسایش می‌شود بنابراین غنی شدن پوشش مراتع خود استفاده بهینه از منابع آبی است باید قبول کنیم اگر امروز تالاب گاوخونی خشک شده و به زمین شوره‌زار تبدیل شده حاصل جمع‌آوری آب در بالا دست بوده که ضررهای جبران ناپذیری به طبیعت و اکوسیستم وارد کرده است.

*توسعه کشاورزی به اندازه میزان آب

ما باید به اندازه میزان بارش موجود کشاورزی را توسعه دهیم امکان آبیاری 8 میلیون هکتار زمین با آب موجود نیست در دنیا بیش از 15 درصد زمین‌ها را آبیاری نمی‌کنند اما در کشور ما 85 درصد زمین‌ها آبیاری می‌شود مفهوم آن این است که یا آب سهم طبیعت را جمع‌آوری کرده‌ایم و یا از ذخایر آب‌های زیرزمینی استفاده کرده‌ایم،در حال حاضر آبهایی که حتی هزاران سال ذخیره شده بود طی 40 الی 50 سال اخیر تمام کردیم به این بهانه که می‌خواهیم کشاورزی را توسعه دهیم، اعتقاد دارم کشاورزی باید محدود، توسعه یافته و صنعتی باشد، نمی‌‌توانیم کشاورزی گسترده با نیاز آبی فراوان د اشته باشیم.باید قبول کنیم در کویر زندگی می‌کنیم و آب نداریم، محصولاتی که در ایران تولید می‌کنیم در اکثر کشورهای اروپایی هم که آب فراوان دارند تولید می‌شوند و هیچ وقت نیامدیم از محصولاتی که مصرف آب کمتری دارد استفاده کنیم باید از محصولات محلی متناسب با اقلیم خودمان که مصرف آب کمتری دارد استفاده شود و بعد به دنبال بازاریابی و صادرات آن باشیم. آب همانند نفت قابل جابجایی نیست، انتقال بین حوزه‌ای آب یکی از اشتباهات بزرگی است که صورت می‌گیرد، تاریخ نشان می‌دهد که هر جا آب بوده آنجا زندگی می‌کردند اما ما آب را به محل زندگی خودمان می‌آوریم و این اشتباه غی طبیعی است مثلا آب را از سد دوستی افغانستان می‌خواهند به مشهد انتقال دهند که اثرات زیست محیطی مخربی دارد، باید سعی کنیم با شرایط موجود خودمان را سازگار کنیم.

فارس: آیا منظور شما این است که براساس ظرفیت‌های موجود کشاورزی را توسعه دهیم و بقیه نیازها را وارد کنیم.

علیزاده: مثالی می‌زنم مثلا در کشور ما کیوی، ارقام سیب گلدن یا "رد دلیشز" کاشت می‌شود که مربوط به نواحی مدیترانه‌ای با میزان بارش مناسب است در حالی که ارقام مختلفی سیب داریم که به دلیل بی‌توجهی از نظر ژنتیکی از بین می‌روند، اینها ارقام با مصرف آب کمتر بود که می‌توانستیم اصلاح کنیم اما اصلاح نباتات کار زمانبر 50 ساله است که زمان را از دست داده‌ایم و در عوض کشورهای اروپایی و دیگران ارقام مناسب بومی خودشان را اصلاح کرده‌اند تاسف‌بارتر اینکه ما با استفاده از ارقام آنها ساده‌ترین و کم هزینه‌ترین مسیر را انتخاب می‌کنیم برای این مهمانان ناخوانده هم مجبوریم شرایط آماده کنیم تا به صورت گلخانه‌ای نگهداری شوند یا آب فراوان بدهیم. آیا رواست که آب را از 300 متری زمین پمپاژ کنیم و به این محصولات پرمصرف بدهیم این حالت باعث شده بعضی دشتهای ما به حالت مرده در بیایند و دوران آخر عمر شان است و دیگر جایی برای ذخیره آب ندارد.

**کشاورزی صنعتی راهکار کم آبی

فارس: فرمودید توسعه کشاورزی باید به اندازه آب باشد، اما میزان بارش در کشور ما آنقدر پایین است که به درد دیمکاری می‌خورد پس شعار "کشاورزی محور توسعه" جایگاهش کجاست؟

علیزاده: کشاورزی به صورت معیشتی در کشوری مثل ایران که 75 میلیون نفر جمعیت دارد کارساز نیست در حالی که کشاورزی با هر میزان آب می‌تواند صنعتی باشد می‌توانیم با مقدار بسیار کم آب تولید فراوان داشته باشیم اما استراتژی فعلی این است که با آب فراوان تولید فراوان بکنیم و این برای کشور خشک عملی نیست حتی دیمکاری هم در کشور به غیر از شمال و شمال غرب کشور با مشکل مواجه است تولید گندم دیم در استان‌های خوزستان، فارس و مرکزی تقریبا صفر است و اگر زارعین این مناطق می‌کارند به دلیل حفظ مالکیت یا فروش علوفه آن هم در صورت برداشت است. بنابراین راه حل آن است که پتانسیل آب زمانی و مکانی سنجیده شود و براساس پایداری برنامه‌های کشاورزی صنعتی ریخته شود.
اما تاکنون اینگونه نبوده است، چند سال پیش طرح طوبی برای احداث باغ و زراعت اجرا شد در صورتی که کشور ما خشک است همه درختان در همان اوایل کشت خشک شدند. برنامه‌ریزی‌های غلط اینچنینی سالهای اخیر ما را در مقابل خشکسالی‌ها پر خطر کرده است البته در کنار آن شرایط نامساعدی هم به آن اضافه شده است مثلا پوشش برف در مناطق کوهستای کمتر شده و یا در زمستان به دلیل بالا رفتن دما محصول را آبیاری کنیم،در حال حاضر مسئله برداشت بیش از اندازه از ذخایر آبی خطرناک‌تر از احداث سدها است.
سدها به دلیل اینکه در کوتاه‌مدت منظره زیبایی ایجاد می‌کند شاید خوشایند باشد اما در طولانی‌مدت به ویژه برای پایین‌دست سدها اثرات جبران‌ناپذیری برجای می‌گذارد.

فارس: پس فلسفه سدسازی برای چیست؟
علیزاده: بد نیست آماری ارائه بدهم، بیشترین سدهای دنیا در چین است.*** از سال 1950 تا سال 1980 مرتب سدسازی در دنیا سد‌سازی شده از سال 1950 تا 1978 سالانه در دنیا یکهزار سد ساخته شده اما بعد متوجه شدند این کارها اشتباه است** و در دهه 90 تعداد سدهای ساخته شده سالانه به 250 عدد رسید. در حال حاضر تقریبا 45 هزار سد بزرگ در دنیا وجود دارد که 22 هزار مورد آن تنها در چین است، 6 هزار و 500 سد در آمریکا، 4 هزار سد در هند ساخته شده اما اکثر اینها با مشکل مواجه شده است، رسوب‌زدایی سدها انجام نمی‌شود و هزینه رسوب‌زدایی سدها در دنیا 200 هزار میلیارد دلار است کار به جایی رسیده که در خیلی جاها از جمله آمریکا شروع به خراب کردن این سدها می‌کنند که هزینه آن حتی بیشتر از ساخت سد است.

فارس: روند ساخت سد در ایران به چه صورت است؟

علیزاده: طی 20 الی 30 سال پیش روند جهشی داشته و برخلاف آنچه می‌گویند ساختن سد زیاد کار فنی و پیچیده نیست و با استفاده از تکنولوژی و تربیت نیروهای فنی به راحتی می‌شود انجام داد.

**سدسازی همشه مخرب نیست

فارس: آیا دقیقا همان تاریخی که کشورهای اروپایی متوجه شدند سدسازی به ضرر ماست از همان زمان ما اقدام به سدسازی کرده‌ایم.

علیزاده: نمی‌توانیم تعبیر به اشتباه کنیم زیرا بسیاری از کشورها مانند مصر حیاتشان بسته به سدسازی است. بارندگی ندارند، رودخانه نیل از 7 الی 8 کشور عبور کرده و وارد این کشور می‌شود که می‌تواند با هر بارندگی طغیان کرده و خسارت‌های زیادی به بار آورد که احداث سدی مانند "ناصب" بر روی این رود بزرگ ضروری است و حیاتشان به آن وابسته است و در اینگونه موارد نمی‌شود گفت که سدسازی اثرات زیست محیطی دارد. زیرا در این حالت مجبور به سدسازی هستیم و با این کار سالانه 50 الی 60 میلیون متر مکعب آب به بخش کشاورزی خودشان وارد می‌کنند. بنابراین در همه جا به طور مطلق نمی‌شود گفت سدسازی ضرر دارد. مثلا در جاهایی که سد به این دلیل ساخته شده تا جلوی ورود سیلابها به خلیج فارس گرفته شود و یا در ورودی کویرها برای جلوگیری از تبخیر احداث می‌شود علمی و منطقی است.

فارس: در کشور ما چند سد بنا به ضرورت احداث شده است؟

علیزاده: باید از وزارت نیرو پرسید اما در این صورت می‌گویند همه سدها ضروری بوده است. مشکلی که وجود دارد سدسازی همواره به توصیه برخی مشاورین انجام می‌شود.
تا 7 الی 8 سال پیش حتی برای سدسازی گزارش زیست‌محیطی هم گرفته نمی‌شد سال پیش بخش‌نامه‌ای ابلاغ شد که گزارش اثرات زیست‌محیطی هم گرفته شود. اما من موردی را ندیده‌ام که این گزارشها توجیه کند که سدسازی به صلاح نیست و همه توجیه‌ها این بوده که باعث افزایش درآمد، بارندگی و رفاه مردم شده و جلوی سیل را می‌گیرد. ما شاید فکر کنیم که سیل پدیده طغیانگر است در حالی که بسیاری از این سیل‌ها لازم و سیر طبیعت است. طبیعت هیچ وقت بی‌حساب و کتاب نبوده و همواره به دنبال ایجاد تعادل و پایداری می‌شود.

فارس: آیا آماری داریم که سالانه چقدر آب جاری وجود دارد، چه میزان ذخیره‌سازی یا از دسترس خارج می‌شود؟

علیزاده: متوسط سالانه 413 تا 415 میلیارد متر مکعب باران در کشور می‌بارد،‌ 93 میلیارد متر مکعب در رودخانه‌ها جاری، 25 میلیارد متر مکعب وارد زمین شده و آبهای زیرزمینی را تشکیل می‌دهد اما 300 میلیارد متر مکعب آن تبخیر می‌شود و به همین دلیل است که می‌‌گوییم کشور ما خشک است. اما نباید فکر کرد که تبخیر باعث خارج شدن آب از دسترس می‌شود در حالی که بارش دوباره مراتع ما را شکل می‌دهد که همان چرخه طبیعت است. سالانه 12 میلیارد متر مکعب هم از کشورهای خارج و یا وارد کشور می‌شود با این حساب سالانه 105 میلیارد متر مکعب وارد رودخانه‌های کشور می‌شود.
سالانه از 96 میلیارد متر مکعب سبد آبی کشور استفاده می‌شود. این در حالی است که کل آبی که در کشور می‌توان استفاده کرد 113 میلیارد متر مکعب است یعنی بخش زیادی از این آبها به جز آنهایی که در قله‌های بلند زاگرس یا دره‌ها ریزش می‌کند، که حتی با سدسازی هم قابل استفاده نیست از سوی دیگر بخشی از آب هم باید برای پتانسیل‌‌هایی ناشناخته‌ای که احتمالا در آینده ایجاد می‌شود ذخیره‌ شود.
از 88 میلیارد متر مکعب آبی که در کشاورزی استفاده می‌شود 45 میلیارد متر مکعب آن از چاه‌ها، 18 میلیارد متر مکعب از چشمه‌ها، 8 میلیارد متر مکعب از قنات، 17 میلیارد متر مکعب از آبهای سطحی گرفته می‌شود و نشان می‌دهد که همه آبهای کشور را استفاده می‌کنیم و سالانه حدود 9 میلیارد متر مکعب آبهای زیرزمینی که از 50 سال گذشته ذخیره شده‌اند کسری دارد.
بنابراین بخش زیادی از آبهای کشور به صورت بهینه استفاده می‌شود و ایجاد سد به بهانه ذخیره آبهای پراکنده کار درستی نیست.

**در سدسازیها ضررهای زیست‌محیطی محاسبه نمی‌شود

فارس: هزینه و فایده این سدسازی‌ها چگونه بوده است؟
علیزاده: معتقدم از نظر زیست محیطی ضرر کرده‌ایم اما از نظر اقتصادی نیز درآمدی هم حاصل شده. آیا درست است که کشور 10 سال یا 50 سال در رفاه زندگی کند و یا اینکه هزاران سال در همان کشور با یک رفاه نسبی زندگی کند.

فارس: پس جنابعالی نظرتان این است که سدسازی اصلا درست نیست؟
علیزاده: اگر سدی به این دلیل که در صورت نبود آن آبها تلف می شدند منطقی است. اما سیاست ما در سدسازی همواره این بوده که بالادست‌ها از آب استفاده کرده و پائین‌دست‌ها محروم مانده‌‌اند که این جلوگیری از تلف شدن آب نیست. معتقدم اگر سدی برای آب شرب احداث شود و مازاد آن برای بخش کشاورزی استفاده شود خوب است و هیچ ایرادی هم ندارد یا در پایین دست نیروگاه‌های آبی که در غیر اینصورت آب بدون استفاده وارد دریا می‌شود ضروری است،اما اگر روی رودخانه‌ای سدی بدون مطالعه اثرات زیست‌محیطی احداث شود مسلما زیانش بیشتر است.

فارس: سیاست‌های سدسازی ما آیا بر اساس مطالعات زیست محیطی بوده است؟
علیزاده: سیاست‌های سدسازی کشور ما با در نظر گرفتن منافع اقتصادی بوده و اثرات زیست محیطی به هیچ عنوان لحاظ نشده و این ضررها هیچ وقت به عدد تبدیل نشده است. مثلا شوری آب، تلخی و کویر شدن زمین‌ها از آن جمله است.

*خشکی دریاچه ارومیه بر اثر اشتباهات گذشته و در گذر زمان

فارس: آقای دکتر در مورد خشک شدن دریاچه ارومیه هم بفرمایید.
علیزاده: اکولوژیست‌ها باید در این باره اظهار نظر کنند اما خشک شدن دریاچه ارومیه چیزی نیست که ما فکر کنیم در همین مدت کوتاه انجام شده زیرا فرآیندی در طولانی‌مدت اتفاق افتاده و همه عوامل دست به دست هم داده از جمله توسعه بالادست و اجازه ندادن به ورود آب به دریاچه ارومیه است. برخی معتقدند سدسازی بیش از 5 درصد در خشک شدن دریاچه ارومیه تاثیر نداشته، برخی معتقدند خشکسالی تاثیرش بیشتر بوده در حالی که در منطقه شمال و شمالغرب بارش مناسبی داریم که خشکسالی تاثیر چندانی نمی‌تواند داشته باشد.

** آب سدها را رها کنند چرا انتقال آب از ارس؟

معتقدم عواملی متعددی مانند توسعه بالادست و انحراف آب از مسیر اصلی در خشک شدن دریاچه ارومیه تاثیر زیادی داشته است. در حال حاضر راه‌حل هم باید تدریجی باشد و انتقال آب از جایی به جای دیگر اثرات زیست‌محیطی می‌تواند داشته باشد باید مدل‌سازی، مطالعه دقیق شود. اگر لازم باشد آب سدهای بالادست را رها کنند ولو اینکه باعث شود آب بعضی‌ جاها کم شود.

فارس: چند سد در بالا دست دریاچه ارومیه وجود دارد؟

علیزاده: دقیق نمی‌دانم اما می‌دانم حدود 12 سد در حال مطالعه و احداث است.

فارس: دبی آب ورودی به دریاچه ارومیه چقدر است؟
علیزاده: دقیق نمی‌دانم اما سالانه 6 الی 7 میلیارد متر مکعب کاهش آب این دریا وجود دارد

فارس: انتقال آب از رود ارس توجیهی دارد؟

علیزاده: انتقال مسیر طولانی آب اثرات زیست‌محیطی دارد حتی اگر از نظر اقتصادی هم توجیه‌پذیر باشد.

فارس: آیا آذربایجان شوروی این اجازه را می‌دهد؟
علیزاده: در اخبار خواندم که این کشور مخالفت کرده است. مشکل دریاچه باتلاق گاوخونی و یا هامون سیستان و بلوچستان هم کمتر از ارومیه نیست شاید این دریا نمود عینی دارد و مردم بیشتر می‌بینند و باید برای همه اینها راه چاره‌ای اندیشیده شود.

فارس: آقای دکتر اثرات زیست‌محیطی به صورت عینی به چه مواردی اطلاق می‌شود؟
علیزاده: مثلا دریاچه هامون پر از آب بود، تبخیر باعث تعدیل آب و هوا، جلوگیری از بلند شدن گرد و غبار می‌شد، ایستگاه مناسبی برای تکثیر و تولید مثل خیلی از حیات وحش بود و با به هم خوردن این تعادل همه چیز به هم خورده است. گفته می‌شود اثرات زیست‌محیطی آنقدر با همدیگر مرتبط هستند که اگر پرواز پروانه‌ای در یک جای دنیا قطع شود اثر آن در جای دیگر خودش را نشان می‌دهد. در برخی موارد طول سدها باعث قطع ارتباط عشایر و تردد آنها می‌شود که اثرات اجتماعی، محیطی و بیولوژیک را به دنبال دارد. اگر جلوی رودخانه‌ای گرفته می‌شود در جایی مردم دیگری ضرر می‌کنند و این قانون طبیعت است شاید طبیعت آهسته عمل ‌کند اما راه خودش را می‌رود و اگر ما نتوانیم خودمان را سازگار کنیم تاوانش را می‌پردازیم.

فارس: آیا تولید در بخش کشاورزی با هر میزان آبی درست است و آیا محاسبه نسبت مصرف آب به تولید یک کیلوگرم محصول انجام شده است؟

علیزاده: شکی ندارم که تولید بالا رفته اما باید میزان استفاده از منابع را نیز در نظر بگیرند به عنوان مثال در منطقه تایباد و تربت‌جام به مقدار زیادی خربزه تولید می‌کنند. هزاران تن به بهای پمپاژ آب از عمق 300 متری زمین و در واقع تولید کنندگان این منطقه تیشه به ریشه خودشان می‌زنند اگرچه مردم مناطق دیگر از این محصولات بهره‌مند می‌شوند اما شوری آب و از بین رفتن دشت‌ها را برای خودشان به ارمغان می‌آورند بنابر‌این همواره باید بهره‌وری تولید در نظر گرفته شود یعنی محاسبه شود چه بهره‌وری از آب می‌شود نه اینکه چه میزان با آن تولید می‌شود.
در چین محاسباتی که انجام شده برای تولید یک تن گندم هزار تن آب مصرف می‌شود و فایده آن 200 دلار است،اما دیدند اگر این آب را در صنایع عروسک‌سازی استفاده کنند به جای 200 دلار 14 الی 15 هزار دلار نصیب‌شان می‌شود و چندین برابر هم اشتغال ایجاد می‌کند. مطمئنا چینی‌ها عروسک‌بازی نمی‌کنند اما بازار عروسک دنیا را تسخیر کرده‌اند، اما در عین حال به فکر امنیت غذایی هم باید بود اگر چینی‌ها کیوی و یا انبه نیاز داشته باشند با دلار می‌خرند. اما هزار متر مکعب آب را صرف محصولی مانند خربزه نمی‌کنند که یا کنار خیابانها کسی نخرد و بپوسد و یا به دلیل الگوی بد مصرف هر نفر روزانه چندین خربزه می‌خورد که همگی به زیان اقتصاد کشور است ما هم در کشور باید دنبال محصولات با بهره‌وری بالا باشیم مثلا به جای خربزه انار بکاریم. هر دانه انار 5 تا 10 دلار به فروش می‌رود. اما خربزه شاید کیلویی 300 تومان به فروش برود که از خود زارع 100 تومان هم نمی‌خرند.

**بهره‌وری تولید به جای میزان تولید

برخی می‌گویند به ازای هر واحد آبی که استفاده می‌شود مهم نیست که چقدر تولید می‌کنیم مهم این است که چقدر دلار نصیب می‌کند. حتی برخی معتقدند که میزان کالری آن محاسبه شود. هر نفر روزانه 2 هزار تا 2 هزار و 500 کالری نیاز دارد و ما مجبور به تامین این میزان کالری هستیم. در کشور روی تولید بالا نباید تمرکز کنیم بلکه روی بهره‌وری باید کار کنیم و آن نیازمند انتخاب نوع محصول مناسب است.

فارس: آیا چنین بررسی‌هایی در کشور انجام شده است؟

علیزاده: کم و بیش انجام شده اما باید به صورت استراتژیک بررسی شود بسیاری از مقالات خاک می‌خورد استراتژیک کشاورزی کشور باید از حالت معیشتی خارج شود. معتقدم یکسری محصولات استراتژیک مانند گندم و یا سیب‌زمینی باید تولید شود اما در مورد بقیه محصولات باید محصولی که بهره‌وری بالا دارد را تولید کنیم.

سد سازی یک حرکت تقلیدی و بدون ژرف اندیشی است

ارک قالاسی — Tue, 13 Sep 2011 15:34:12 GMT

سد سازی یک حرکت تقلیدی و بدون ژرف اندیشی است

ارک قالاسی - امروز(دوشنبه) وزیر نیرو اعلام کرد که سدسازی در کشور با هیچ مشکلی روبرو نبوده و به درستی انجام می شود و باید به مهندسین سازنده آنها افتخار کرد. او تایید مراجع و مجامع بین المللی را صحتی بر گفته هایش دانست. اما یک پژوهشگر آب در واکنش به این سخنان، سدسازی را حرکتی «تقلیدی» و «بدون ژرف اندیشی» خواند.

سد سازی یک حرکت تقلیدی و بدون ژرف اندیشی است

ارک قالاسی - امروز(دوشنبه) وزیر نیرو اعلام کرد که سدسازی در کشور با هیچ مشکلی روبرو نبوده و به درستی انجام می شود و باید به مهندسین سازنده آنها افتخار کرد. او تایید مراجع و مجامع بین المللی را صحتی بر گفته هایش دانست. اما یک پژوهشگر آب در واکنش به این سخنان، سدسازی را حرکتی «تقلیدی» و «بدون ژرف اندیشی» خواند.

به گزارش ارک قالاسی فاطمه ظفرنژاد، پژوهشگر آب درباره اظهارات امروز وزیر نیرو در گفتگو با سبزپرس گفت: بازخورد فعالیت های وزارت نیرو در حوزه محیط زیست ایران به خوبی بیانگر این مساله است که آیا در این زمینه مشکلی وجود دارد یا خیر.
او ادامه داد: تالاب گاوخونی یک تالاب بین المللی بود که 470 کیلومتر طول آن بود و به ثبت جهانی رسیده بود، اما امروز دیگر وجود ندارد و بسیاری تالاب های دیگر نیز هستند که امروز به خاطر سدسازی از بین رفته اند.
ظفر نژاد مساله پیش آمده برای دریاچه ارومیه را بیانگر همین موضوع دانست و گفت: دریاچه ارومیه که بزرگترین دریاچه داخلی ایران بود، ویژگی های تعیین کننده ای در اقلیم این سرزمین داشت و زندگی شش میلیون نفر انسان با آن گره خورده است در آستانه نابودی است و تا سه سال دیگر اثری از آن نخواهد ماند.
ظفر نژاد با بیان این که در حال حاضر 60 درصد دریاچه ارومیه از بین رفته است تاکید کرد: این امر نشان از وجود مشکل در زمینه سد سازی دارد.
او معتقد است: مدیریت با رویکرد سازه ای و ساخت و ساز برای بخش آب، هرگز پاسخگوی مشکلات پیش آمده نبوده و نمی تواند ادعای اصولی بودن بکند.
این پژوهشگر آب تصریح کرد: در حال حاضر، 60 درصد ظرفیت سدهای کشور خالی است. ساخت و سازهای آزمندانه که برای پیمانکاری و ساخت و ساز بیشتر در کشور است تا برای جوامع بومی باعث شده تا تاثیرات منفی بیشماری برجای بگذارند.
ظفر نژاد به اعتراض جمعی از دانشگاهیان استان خوزستان به خشک شدن بزرگترین رودخانه ایران که قدیم قابل کشتیرانی بود، اشاره کرد و گفت: این مسئله نشانه وجود مشکل در مدیریت منابع آبی کشور است.
او مشکل موجود در مدیریت منابع آبی را انتقال حوضه به حوضه آب رودخانه ها که با جزم اندیشی صورت گرفته دانست و گفت: آب را به عنوان مثال برای مصارف کارخانه فولاد انتقال می دهند. در صورتی که برای کارخانه فولاد باید از آب های نا متعارف استفاده کرد.
او ادامه داد: کارخانه های فولاد باید در کنار این آب ها ساخته شوند، نه در اصفهان و یزد و قم که منابع آبی محدود و با ارزشی دارند.
ظفر نژاد توسعه بدون ضابطه سدسازی را توسعه نمی داند و معتقد است: توسعه باید مفهوم درون زا و پایدار داشته باشد و با امکانات اقلیمی و بوم شناسی هماهنگ باشد.
او اثر ساخت و سازهای نا به هنجار در تمام آبخیز ها را روشن توصیف کرد و گفت: با وجود تمام این ناکارآمدی ها چطور می توان گفت که سدسازی در کشور متعارف است.
او در گفتگو با سبزپرس از لجاجتی که 25 سال است در بخشی از بدنه تکنوکراسی کشور وجود دارد گفت و ادامه داد: این لجاجت باعث شده تا الگوی توسعه تقلیدی و غیر بومی را در سطح آبخیز ها ادامه دهیم.
این پژوهشگر آب از پژوهش های مستقل و دلسوزانه می گوید که نشان می دهد الگوی تقلیدی و غیر بومی منجر به وقوع اتفاقاتی همچون خشک شدن تالاب ها و... در کشور شده است.
ظفر نژاد وزارت نیرو را در قبال بحران های زیست محیطی مسئول دانست و گفت: وزارت نیرو نمی تواند به سادگی از کنار این مسائل بگذرد و خود را مقصر نداند.
او جداسازی بخش آب از وزارت نیرو را امری مثبت ارزیابی کرد و گفت: قرار بود بخش انرژی و آب از وزارت نیرو جدا شود و آب و کشاورزی و منابع طبیعی و جنگل ها یکی شوند که مشخص نیست به چه دلیل انجام نشد.
او تاکید کرد: اگر این اتفاق بیفتد و مدیریت منابع آبی از مدیریت رویکرد سازه بیرون بیاید و مدیریت نرم افزاری آب برقرار شود، می توان ساخت و ساز و آبگیری سدها را متوقف کرد.
ظفرنژاد همچنین بر این باور است که برگزاری هم اندیشی گسترده ای توسط کشاورزان که در حوضه آبخیز ها چه مشکلاتی را تحمل می کنند می تواند در حل مشکلات حوزه آب راهگشا باشد.
ظفرنژاد مدیریت نادرست را علت مشکلات پیش آمده برای نسل امروز و فردا دانست و گفت: این سبک از مدیریت، نه تنها امکان زندگی بهتر برای نسل آینده را از بین برده است بلکه برای نسل کنونی هم مشکلات بسیاری ایجاد کرده است.
او به مسئله ریزگرد های نمک که از دریاچه ارومیه بلند می شود معیشت و زندگی ساکنان منطقه را در معرض خطر نزدیک قرار داده است اشاره کرد و گفت: این مسئله باید حل شود.
این پژوهشگر آب معتقد است وزارت نیرو اشتباهاتش را به گردن طبیعت و جنگل نشینانی می اندازد که وکیلی برای دفاع کردن از خود ندارند.
او خشکسالی را دلیل بحران های پیش آمده در محیط زیست کشور نمی داند و معتقد است چند سال گذشته سال های پرآبی کشور بوده است و به همین دلیل خشکسالی نمی تواند دلیلی برای ایجاد بحران های متعدد محیط زیستی که کشور با آنها روبرو است باشد.
ظفرنژاد درباره مسیر توسعه که کشور پیش گرفته است گفت: مسئله توسعه از دهه 30 براساس یک الگوی تقلیدی بوده است و سدسازی ها بدون نیاز سنجی و ژرف اندیشی و هماهنگ با هزینه موثر صورت گرفته است و نتیجه آن، آثاری است که امروز می بینیم.
او ادامه داد: اگر نگاهی به تاریخ مدیریت منابع آبی در این سرزمین بیندازیم، می بینیم که سابقه 9 هزار سال تمدن و زندگی وجود داشته است.
ظفرنژاد با اشاره به روش های مدیریت آب «آغازگران کشاورزی آبی» در ایران گفت: آنها با انحراف آب از شبکه های سنتی، کشاورزی آبی را ابداع کرده اند و آن را به دیگر مردم جهان آموخته اند.
او تاکید کرد اولین سد قوسی جهان را در ایران ساخته اند، تمامی راهکارهای تامین آب را ایرانیان ابداع کرده اند و بدون سد سازی و با استفاده از قنات، سامانه آبی را مدیریت می کردند.
ظفرنژاد استفاده از الگوی تقلیدی و غیر بومی را عامل از بین رفتن منابع این سرزمین دانست و گفت: قرار دادن آب در کاسه بزرگی به نام سد در برابر خورشید باعث تبخیر مقدار زیادی از آب می شود. همچنین میزان بالای رسوب از دیگر عواملی است که باعث می شود در طول 40-30 سال سد ها کارایی خود را از دست بدهند.
او بر این باور است که ترک شیوه توسعه بومی که شیوه بسیار درخشانی بود باعث آسیب دیدن بخش های زیادی از منابع آبی کشور شده است.
در پایان، ظفرنژاد اعلام کرد سد سازی حرکتی تقلیدی و بدون ژرف اندیشی است که باعث بروز اثرات نامطلوب شده است.

جاده میان گذر، مهمترین دلیل خشکیدن دریاچه ارومیه

ارک قالاسی — Wed, 7 Sep 2011 14:36:39 GMT

جاده میان گذر، مهمترین دلیل خشکیدن دریاچه ارومیه

ارک قالاسی - دکتر دهزاد در گفتگو با ایرن گفت : مهمترین دلیل خشکیدن دریاچه ارومیه احداث جاده میان گذر در دریاچه است.

به گزارش ارک قالاسی از خبرگزاری محیط زیست ایران، دکتر دهزاد، کارشناس محیط زیست، با اعلام این مطلب گفت:" جاده میان گذری که در دریاچه ارومیه احداث شده باعث تقسیم دریاچه به دو قسمت و ساکن شدن آب دریاچه شده است. این میان گذر از گردش آب جلوگیری کرده و تبخیرسریع آن را باعث می شود."

جاده میان گذر، مهمترین دلیل خشکیدن دریاچه ارومیه

وی با اشاره به صحبت های استاندار آذربایجان غربی در برنامه گفتگوی ویژه شب گذشته ادامه داد:" ایشان می گفت میان گذر در گردش آب تاثیر داشته اما در کاهش آب نه، در حالیکه عدم گردش آب باعث تبخیر و درنتیجه باعث کاهش آب می شود."
وی با بیان اینکه گمان می کرده تغییرات اقلیمی دومین دلیل کاهش آب دریاچه ارومیه باشد، خاطر نشان کرد:" تغییرات نشان می دهد که تغییرات اقلیمی تنها 10 درصد در کاهش آب دریاچه موثر است."
وی استفاده کشاورزی از آب منطقه را دومین دلیل کم آبی دریاچه ارومیه ذکر کرد و گفت:" تغییرات اقلیمی و ایجاد سدها عوامل دیگر کم آبی به شمار می آیند."
دکتر دهزاد با غیر واقعی خواندن رقم 1/3 میلیارد مترمکعب نیاز آبی دریاچه ارومیه یادآورشد:" حدود یازده سال پیش تحقیقی صورت گرفت که در این تحقیق به صورت تخمینی و غیرمستند اعلام شد نیاز آبی دریاچه ارومیه به این میزان است در حالیکه تالاب هامون اینقدر آب می خواهد."
وی ادامه داد:" متاسفانه از آن زمان تاکنون هیچ تحقیقی در این زمینه صورت نگرفته و مسئولان مدام به این آمار غیر مستند تکیه می کنند."

نمی دانم مسئولان از نابودی دریاچه ارومیه چه ایده ای دارند

ارک قالاسی — Sat, 27 Aug 2011 14:24:04 GMT

اسدی کاپیتان تراختور:

نمی دانم مسئولان از نابودی دریاچه ارومیه چه ایده ای دارند

ارک قالاسی ـ مرتضی اسدی کاپیتان آذری زبان تراکتورسازی در مورد داربی تبریز گفت : همیشه بازی همشهری ها بخاطر حساسیتی که داره بازی سخت و نفس گیری هستش ولی ما برای این بازی انگیزه مضاعفی داریم دلیش هم بعد از مدت ها دوری حضور هوادارانمان در استادیوم یادگار امام است که این باعث میشه برای 3 امتیاز بازی تلاشمان را دو چندان بکنیم و با کسب 3 امتیاز و تقدیم آن به هوادارانمان از حمایشان قدردانی کنیم و صدر جدول را نشانه بگیریم اسدی در ادامه از هواداران خواست تا بازی با داماش را فراموش کرده و در مقام پاسخوگی برنیایند .

اسدی کاپیتان تراختور:

نمی دانم مسئولان از نابودی دریاچه ارومیه چه ایده ای دارند

و در ادامه افزود : من عاجزانه از هواداران تراکتور که نه تنها در ایران ، بلکه استثنایی در دنیا خواهش می کنم که در این بازی فقط تیم خودشون را تشویق کنند و با تیم داوری و تیم های دیگری کاری نداشته باشند و با تشویق یکپارچه تیم خود این انگیزه را به ما بدهند تا با کسب 3 امتیاز بازی ها ، تیم شان را به سوی قهرمانی هدایت کنیم و آنچه را حق و لایق این هواداران با فرهنگ است را به آنها هدیه دهیم کاپیتان تراکتوردر مورد حرکت زیست محیطی در مورد دریاچه ارومیه هم نظارات جالبی داشت : من از رسانه ها در جریان این حرکت زیبا و فرهنگی هواداران قرار گرفتم و بسیار خوشحال شدم که هواداران ما در مقابل بی احترامی دیگران می خواهند با یک حرکت خودجوش از دریاچه ارومیه که یکی از منابع زیبای خدادادی این مرزبوم است حمایت کنند . من کم و بیش در جریان نابودی این دریاچه قرار گرفته ام و واقعا از فاجعه زیست محیطی ناراحت هستم و نمی دانم مسئولان از این نابودی چه ایده ایدارند و چرا برای این بحران زیست محیطی فکری نمی کنند و امیدوارم این حرکت هوادارانمان تلنگری باشد بر مسئولان تا جلوی این فاجعه ای بزرگ را بگیرند

تراکتوراسپور

فاجعه بزرگتر از آن است که فکرمی کردیم

ارک قالاسی — Thu, 25 Aug 2011 12:54:56 GMT

ارک قالاسی - این مسئول ارشد که خواست نامش فاش نشودگفت: " فاجعه خشک شدن دریاچه اورمیه خیلی بزرگتر از آن است که ما تصور میکنیم."

آرازنیوز: با سلام جناب دکتر... از اینکه وقتتان را در اختیار ما گذاشتید از شما تشکر می کنیم لطفا بفرمایید د رحال حاضر وضعیت دریاچه اورمیه در چه وضعی هست؟

مصاحبه آرازنیوز با یکی از مسئولین ارشد محیط زیست ایران

فاجعه بزرگتر از آن است که فکرمی کردیم

دکتر: منم از شما تشکر می کنم که به حق نسبت به وضع بحرانی این دریاچه اینقدر حساس هستید در حال حاضرحدود 70% دریاچه اورمیه خشک شده است که اگر عاجلا نسبت به بهبود وضعیت دریاچه چاره اندیشی و حق آبه مورد نیاز آن تامین نگردد با فلاکت تاریخی این منطقه روبرو خواهیم شد.

آرازنیوز: اگر دریاچه اورمیه خشک بشود چه عواقبی در پی خواهد داشت؟

دکتر: اگر این اتفاق ناگور به وقوع بپیوندد متاسفانه با وزش بادهای نمکی و همچنین کمبود رطوبت هوا ی منطقه در عرض دو سال تا منطقه سراب کل مزارع کشاورزی از بین خواهد رفت و با مشکلات عدیده تنفسی و ریوی انسانها و آغاز مهاجرت گسترده از آذربایجان به مناطق مرکزی ایران مواجه خواهیم بود و تا پنج سال دیگر 20 شهر شمالغرب یعنی قسمت عمده منطقه آذربایجان (جنوبی) را در برخواهد گر فت.

آرازنیوز: جناب دکترلطفا بفرمایید کهبه نظر شما علل اصلی خشک شدن دریاچه اورمیه چی هست؟

دکتر: عوامل متعددی در خشک شدن دریاچه موثر است حفر چاههای عمیق در منطقه ، استفاده سنتی آب در مصارف کشاورزی ، خشک سالی و کاهش نزولات آسمانی، گرم شدن هوای منطقه، پل غیر کارشناسی شهید کلانتری بر روی دریاچه اورمیه بخصوص سدهای غیرکارشناسی شده بر روی رودخانه های حوزه آبریز دریاچه در خشک شدن دریاچه نقشی مهمی دارد.

آرازنیوز: آیا سدهای ساخته شده بر روی رودخانه های منتهی به دریاچه جهت آبیاری مزارع کشاورزی و تولید برق و رفع بیکاری منطقه نیست؟

دکتر: بله اینها همان بیانات مسئولین جمهوری اسلامی ایران هستند اما به جهت عدم استفاده از آبیاری مکانیزه در امور کشاورزی و تبخیر آب پشت این سدها علل خصوص نفوذ آب سدها به زمین بعلت عدم مطالعه صحیح و کارشناسی در هنگام ساخت سدها باعث شده است که نه کشاورزان بتوانند از آب این سدها استفاده بهینه کنند نه اینکه سدها آبها انبار شده را بتوانند درخود ذخیره سازی کند .

آرازنیوز: با این وضعیت چه راهکارهایی برای حل معضل خشک شدن دریاچه پیشنهاد میکنید؟

دکتر: درحال حاضر عاجلا بایستی دریچه های سد برای رهاسازی آب پشت آن باز و یا بعلت غیر کارشناسی بودن بیشتر سدها آنها باید تخریب شوند چون هیچ توجیح اقتصادی و کشاورزی ندارند.

آرازنیوز: آیا مسولین مربوطه از وضعیت دریاچه اورمیه و سدهای ساخته شده ندارند و اگر مطلع هستند چرا هیچ گونه کار عملی در این مورد انجام نمیدهند؟

دکتر: واقعیتش هم ما و هم مسولین وزارت نیرو و جهادکشاورزی و هم مسئولین شرکتهای سدسازی همچنین نمایندگان مناطق آذربایجان د ر مجلس از این وضعیت خبردار هستند اما اولا بعلت مجازات شدن از طرف قانون و علل خصوص و مردم منطقه و دیگری رانتهای بزرگ رد و بدل شده در پروژههای عظیم سد سازی کسی حاضر به قبول کم کاری،سهل انگاری و بعضا خیانت خویش نیستند.

آرازنیوز: با تشکر از شما که حاضر شدید این اطلاعات را در اختیار ما قرار دادید.

دکتر: منم از شما تشکر میکنم این می حواستم اضافه کنم که تنها راه نجات دریاچه اورمیه مردم آذربایجان است.

مصاحبه آرازنیوز با یکی از مسئولین ارشد محیط زیست ایران

فاجعه بزرگتر از آن است که فکرمی کردیم

انتقال آب از ارس به‌ ارومیه خیانت‌است!

ارک قالاسی — Sun, 21 Aug 2011 13:50:37 GMT

ادعای عجیب و غریب پدر علم کویرشناسی ایران:
	انتقال آب از ارس به‌ ارومیه خیانت‌است!

ارک قالاسی - پدر علم کویرشناسی ایران با بیان اینکه تنها راهکار همیشگی و دائمی نجات دریاچه ارومیه انتقال آب از یکی از سرشاخه های رودخانه زاب کوچک است گفت: انتقال آب رودخانه ارس به دریاچه ارومیه باعث کمبود منابع آب در این منطقه می شود که خیانتی بزرگ است.

ادعای عجیب و غریب پدر علم کویرشناسی ایران:
	انتقال آب از ارس به‌ ارومیه خیانت‌است!

به گزارش ارک قالای از مهر، پرویز کردوانی در گفتگویی با اشاره به نیاز دشت مغان به آب روردخانه ارس گفت: دشت مغان یکی از مناطق استثنایی ایران در تولید بهترین محصولات کشاورزی و زراعی است و انتقال آب رودخانه ارس به دریاچه ارومیه باعث کمبود منابع آب در این منطقه می شود که خیانتی بزرگ است.

احداث سد روی رودخانه زاب کوچک؛ راهکار نجات دریاچه ارومیه
وی با انتقاد از کارشناسانی که پس از 14 سال مطالعه هنوز نتوانسته اند راهکار نجات دریاچه ارومیه را پیدا کنند افزود: این راهکار نیاز به 14 ماه مطالعه هم نداشت و با 14 روز بررسی و شناخت درست از منابع آب کشور می توانستند راهکار حل این معضل که همانا احداث سد بر روی یکی از سرشاخه های رودخانه زاب کوچک و انحراف آب آن است را دریابند.
به اعتقاد کردوانی، در حال حاضر تمام آب این رودخانه برای جمع آوری به سد دوکان به عراق می رود و هیچ استفاده زراعی و کشاورزی از این منبع آب شیرین در کشور نمی شود.
وی با اشاره به اینکه زاب کوچک پس از کارون بزرگترین رودخانه کشور است گفت: انتقال آب این رودخانه به دریاچه ارومیه چندین مزیت دارد که مهمترین آنها دائمی بودن این منبع و عدم نیاز به آب آن در دیگر مناطق کشور است و البته با انتقال آب این رودخانه جایی خشک نمی شود بنابراین مدعی ندارد.

احداث سد روی رودخانه زاب اشکال بین المللی ندارد
کردوانی در پاسخ به اینکه آیا عراق با این کار مخالفت نمی کند گفت: طبق قوانین بین الملل از سال 2012 انتقال آب با احداث سد بر رودخانه های بین المللی ممنوع است ولی احداث سد بر سرشاخه این رودخانه در تنگه گرژال بین پیرانشهر و سردشت هیچ اشکال بین المللی ندارد.
وی در خصوص انتقاداتی که برخی از مسئولان از این طرح به دلیل طولانی تر شدن مسیر انتقال نسبت به رودخانه ارس می کنند اظهار داشت: اولاً مسیر این انتقال طولانی تر نیست ولی اگر چندین کیلومتر طولانی تر باشد به دلیل اینکه اقدامی اصولی و بی زیان است می ارزد.

تنها 20 درصد کشاورزی کردستان به صورت آبی است
او با اشاره به اینکه در حال حاضر تنها 20 درصد از کشاورزی در استان کردستان به صورت آبی است و 80 درصد آن دیم است تصریح کرد: با توجه به اینکه انتقال آب از این رودخانه به دریاچه ارومیه نیاز آبی این دریاچه را به طور کامل ازبین می برد می توان از مازاد آن برای زمینهای کشاورزی کردستان و حتی دشت مهاباد در آذربایجان غربی استفاده کرد.

کم شدن شوری دریاچه ارومیه اتفاق خوبی است
کردوانی در پاسخ به اینکه آرتمیا آبزی دریاچه ارومیه به آب شور احتیاج دارد و با انتقال آب شیرین این رودخانه به دریاچه ارومیه بستر زیست این گونه مختل می شود گفت: نیاز آرتمیا به نمک برابر 180 تا 240 گرم بر لیتر نمک در آب است که دریاچه ارومیه آنقدر شور است که این نیاز را حتی با انتقال آب شیرین زاب بر طرف می کند ولی اگر شوری دریاچه به واسطه این انتقال کم شود نه تنها اتفاق بدی نیافتاده که بسیار هم بهتر می شود زیرا در حال حاضر به دلیل شوری بیش از حد هیچ نوع ماهی در این دریاچه دوام نمی آورد اما در آن صورت می توان به پرورش انواع ماهی در دریاچه ارومیه اقدام کرد.

امکان پرورش آرتمیا در یاچه‌های کویری وجود دارد
وی در پاسخ به اینکه دراین صورت تکلیف آرتمیا که گونه ای بسیاربا ارزش است چه می شود اظهار داشت: نه تنها آرتمیا که میگو را نیزمی توان در دیگر دریاچه های کویری کشور مانند آران و بیدگل و یا دریاچه میقان در شمال اراک با احداث چند حلقه چاه در اطراف این دریاچه ها مانند آنچه که در بحر المیت انجام می دهند پرورش داد.

باز کردن دریچه سدها ضمانت اجرایی ندارد
این استاد دانشگاه با انتقاد از دیگر راهکارهای که برای تأمین آب دریاچه ارومیه پیشنهاد می شود گفت: باز کردن دریچه سدهای رودخانه های اطراف ارومیه با توجه به اینکه اولویت انسان و بعد کشاورزی و در نهایت نجات ارومیه است هیچ ضمانت اجرایی ندارد و به محض اینکه در مناطق شهری اطراف کم آبی پیش بیابد مانند آنچه که در مورد سد لتیان ، کرج و لار انجام می شود آب را به روی ارومیه می بندند.

بارور کردن ابرها راهکاری فصلی است
به اعتقاد وی بارور کردن ابرها نیز یک راهکار فصلی است و در فصل تابستان که مهمترین فصل کم آبی دریاچه ارومیه است کاربردی ندارد. این روش در کشورهای پیشرفته برای مقابله با حوادثی مانند تگرگ و مه در زمینهای کشاورزی و یا فرودگاهها به کار می رود.

انتقال آب از دریای مازندران غیر ممکن است
کردوانی انتقال آب از دریای مازندران را نیز با توجه به مشترک بودن این دریاچه بین 5 کشور غیر ممکن دانست و افزود: آبخوان داری نیز نه تنها مشکل دریاجه ارومیه را حل نمی کند که حجم آب این دریاچه را کمتر می کند.
به گفته وی، با توجه به ارزش محصولات کشاورزی زمین های اطراف دریاچه ارومیه روش های آبیاری که در کمیت و کیفیت این محصولات تآثیر بگذارد نیز کاربرد ندارد و عملی نمی شود.

گفتگو از بهار سلاح‌ورزی

بجای انتقال آب، آب سدها را آزاد کنید

ارک قالاسی — Wed, 17 Aug 2011 19:12:08 GMT

بجای انتقال آب، آب سدها را آزاد کنید

ارک قالاسی - محیط زیست طبیعی: یک فعال محیط زیست انتقال آب از رودخانه ارس به دریاچه ارومیه را کاری نادرست خواند و نتیجه این کار را برای دریاچه ارومیه نامطلوب ارزیابی کرد.

به گزارش ارک قالاسی از سبز پرس عباس محمدی، فعال محیط زیست و عضو گروه دیده بان کوهستان در گفتگو با سبز پرس گفت: تعدادی رودخانه که آب آنها به دریاچه می ریخت را با سد مسدود کرده اند و به جای باز کردن سدها، می خواهند از چند صد کیلومتر آنسوتر آب وارد دریاچه کنند.

بجای انتقال آب، آب سدها را آزاد کنید

ارک قالاسی - محیط زیست طبیعی: یک فعال محیط زیست انتقال آب از رودخانه ارس به دریاچه ارومیه را کاری نادرست خواند و نتیجه این کار را برای دریاچه ارومیه نامطلوب ارزیابی کرد.

اوادامه داد: این کار با هر منطقی اشتباه است و هر عقل غیر متخصصی هم به سادگی این موضوع را متوجه می شود.
محمدی با بیان این که مشکل اصلی پدید آمدن چنین شرایطی، هدف شدن خود سد سازی و اجرای پروژه در ایران است، ادامه داد: مدیران وزارت نیرو و مجلسی ها به دنبال اجرای پروژهای بزرگ اقتصادی و ساخت و ساز هستند و کسب منعفت حاصل از آن هستند و به این امر که آیا با اجرای این پروژه به هدف مطلوبی خواهند رسید یا نه، توجهی ندارند و تنها اجرای پروژه برای آنها هدف غایی است.
او بر این باور است که اگر مسئولان به فکر دریاچه ارومیه هستند، بگذارند آب رودخانه هایی که به دریاچه می ریزد به آن برگردد.
در جلسه علنی دیروز (25 مرداد) مجلس دوفوریت طرح انتقال آب به دریاچه ارومیه بررسی شد اما به تصویب نرسید. با این حال این طرح به صورت عادی در دستورکار مجلس قرار خواهد گرفت.
نماینده مردم ارومیه در مجلس با بیان این که «دریاچه ارومیه در حال خفه شدن است»، تحقیق و تفحص از علل خشک شدن دریاچه ارومیه را خواستار شد.
مجلسی ها می خواهند برای انتقال آب به دریاچه ارومیه یک میلیارد دلار اختصاص دهند در حالی که مخالفان این طرح در مجلس بازکردن دریچه های سدها را بهتر از انتقال آب می دانند.

دیگر امیدی به نجات دریاچه ارومیه نیست!

ارک قالاسی — Wed, 17 Aug 2011 18:56:20 GMT

فرزندان آذربایجان جواب حیوانیت مزدوران رژیم را خواهند داد

دیگر امیدی به نجات دریاچه ارومیه نیست!

ارک قالاسی - مدتهاست که کارشناسان محیط زیست و مسئولان نسبت به خشکی و نابودی دریاچه ارومیه تذکر داده اند.

زهرا تالانی: این موضع سرانجام به مجلس کشیده شد و نمایندگان ارومیه در قالب یک طرح دو فوریتی خواهان انتقال آب به این دریاچه شدند تا از نابودی آن جلوگیری کنند. اما فوریت این طرح را نیاورد. در همین باره با علی نظری دوست، رئیس ستاد ملی احیای دریاچه ارومیه گفت وگویی را انجام دادیم.

فرزندان آذربایجان جواب حیوانیت مزدوران رژیم را خواهند داد

دیگر امیدی به نجات دریاچه ارومیه نیست!

ارک قالاسی - مدتهاست که کارشناسان محیط زیست و مسئولان نسبت به خشکی و نابودی دریاچه ارومیه تذکر داده اند.

وی معتقد است که تمامی راهکارهای برون رفت از بحران زیست محیطی دریاچه ارومیه در سند اجلاس باری اتخاذ و تکالیف همه دستگاه های اجرایی مشخص شده اما متاسفانه عدم تخصیص منابع و ردیف های ملی حلقه مفقوده این راهکارهاست، با ابن شرایط امیدی به حفظ دریاچه نیست.

گفتگوی خبرانلاین با رییس ستاد ملی احیای دریاچه ارومیه را بخوانید؛

طرح دوفوریتی انتقال آب به دریاچه ارومیه برای محافظت از آن بالاخره پس از هفتهها انتظار در دستور کار جلسه علنی امروز مجلس قرار گرفت، اما رای نیاورد. ضرورت این فوریت را در چه می دانید؟

متاسفم که نمایندگان اهمیت این موضوع را درک نکردند. چون دست یافتن به اقدام‌های عملی در زمینه احیای دریاچه ارومیه و پرهیز از برگزاری جلسات بی هدف مورد تاکید ما است.باید وظایف هر یک از دستگاه‌ها در زمینه احیای دریاچه ارومیه به طور دقیق تعیین شده و با انجام یک سطح‌بندی مناسب، هر یک از دستگاه های اداری که کوتاهی کرده اند مورد مواخذه قرار بگیرند. تمامی راهکارهای برون رفت از بحران زیست محیطی دریاچه ارومیه در سند اجلاس باری اتخاذ و تکالیف همه دستگاه های اجرایی مشخص شده اما متاسفانه عدم تخصیص منابع و ردیف های ملی حلقه مفقوده این راهکارهاست، با این شرایط امیدی به حفظ دریاچه نیست.

اما مدیریت جامع این دریاچه با رویکرد فرابخشی در برنامه چهارم توسعه مورد تاکید قرار گرفت و در فروردین سال 89 به تصویب هیئت دولت رسید؟

بله. در همین راستا هم ستادی در سطح استان‌ها و تشکیل ستاد اجرایی ملی برنامه مدیریت جامع دریاچه ارومیه در اردیبهشت 89 با ریاست معاون اول رئیس جمهور، دبیری رئیس سازمان محیط زیست و با عضویت وزیر مسکن، نیرو، جهاد کشاورزی، معاونت راهبردی ریاست جمهوری و استانداری‌های استان‌های آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و کردستان تشکیل شد. در این ستاد سهم هر یک از استان های واقع در حوزه دریاچه ارومیه برای تامین 3.1 میلیارد متر مکعب مشخص شده که استان آذربایجان غربی بایستی هزار و 870 میلیون متر مکعب، آذربایجان شرقی 270 میلیون متر مکعب و کردستان 959 میلیون متر مکعب از این مقدار را تامین کنند.سقف بهره برداری از آب های حوزه دریاچه ارومیه برای هریک از این سه استان به تفکیک دو هزار و 35 میلیون مترمکعب برای آذربایجان غربی، هزار و 79 میلیون مترمکعب برای آذربایجان شرقی و 585 میلیون مترمکعب برای کردستان مشخص شده است.

چه طرحهایی برای حفظ این دریاچه در این ستاد تصویب شد؟

برای بهبود وضعیت دریاچه ارومیه 24 طرح فرابخشی در طرح مدیریت جامع این دریاچه تهیه شده که وزارتخانه‌های نیرو، سازمان محیط زیست، وزارت جهاد و استانداری‌‌های استان های حوزه با بودجه‌ای معادل 13 هزار و 200 میلیارد ریال بایید این طرح‌ها را اجرا کنند که با اجرای این 24 طرح در مصرف آب کشاورزی حدود 1.5 میلیارد مترمکعب صرفه جویی می‌شود. تعدادی از این طرح ها اولویت‌دار هستند، لایروبی رودخانه‌های منتهی به دریاچه به منظور کاهش تبخیر، اجرایی کردن مصرف بهینه آب کشاورزی و بارورسازی ابرها از طرح‌های اولویت‌دار وزارت نیرو، اجرای روش‌های نوین آبیاری، اجرای سند ملی الگوی مصرف بهینه آب کشاورزی از طرح‌های اولویت‌دار جهاد کشاورزی و ایجاد ایستگاه‌های پایش برای ثبت آب ورودی، نوسانات دریاچه ارومیه و همچنین تامین شرایط زیستی مورد نیاز زیست مندان از طرح‌های اولویت‌دار سازمان محیط زیست است. اگر تمام این طرح‌ها اجرا شوند قطعاً‌ در مدت پنج سال، وضعیت دریاچه ارومیه از شرایط کنونی بهتر خواهد شد.

اگر این طرح ها اجرا نشود چند سال دیگر این دریاچه خشک می شود؟

در صورت بی توجهی ظرف دو تا سه سال این دریاچه از بین می رود و شاهد هجوم طوفان نمک در بخش های مختلفی از کشورمان خواهیم بود. در صورت خشک شدن دریاچه این میزان نمک به همراه بادهایی که در منطقه می‌وزند در سطح منطقه پخش می‌شود و این امر فاجعه زیست محیطی است.

10 سال دیگر زنجان صنعت‌ چاقوسازی نخواهد داشت

ارک قالاسی — Sat, 23 Jul 2011 14:14:29 GMT

10 سال دیگر زنجان صنعت‌ چاقوسازی نخواهد داشت

ارک قالاسی - یک فعال صنایع‌دستی، گفت: در حال حاضر صنعت‌گران چاقوی زنجان به تعداد انگشتان دست بوده و تا 10 سال دیگر محال است صنعت‌ چاقوسازی در زنجان باقی بماند.

به گزارش ارک قالاسی نصرت‌الله بیات در گفتگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه زنجان، با بیان این مطلب، اظهار کرد: در حال حاضر صنعت چاقوسازی زنجان در وضعیت بسیار بدی است و مسئولان هم حمایت عملی از آن نمی‌کنند و به جای حمایت کارآمد، توصیه تغییر شغل به صنعت‌گران این عرصه می‌کنند که این وضعیت واقعاً‌ ناامیدکننده است.

10 سال دیگر زنجان صنعت‌ چاقوسازی نخواهد داشت

وی با بیان اینکه وضعیت صنعت‌گران چاقوساز در زنجان روز به روز بدتر می‌شود، تصریح کرد: در 5 سال اخیر صنعت چاقوسازی زنجان و صنعت‌گران مشغول در آن به بدترین شکل ممکن رسیده است و دیگر هیچ امیدی به بقاء آن نیست که به‌طور حتم اگر این وضعیت ادامه داشته باشد، هنر چاقوسازی زنجان به فراموشی سپرده خواهد شد.

این صنعت‌گر چاقوسازی زنجان در خصوص امرار و معاش فعالان عرصه چاقوسازی زنجان، خاطرنشان کرد: وضعیت فعالان چاقوسازی زنجان اصلاً مناسب نیست. اکثر کسانی که در این زمینه فعالیت دارند، در مغازه‌های استیجاری مشغول بوده و حتی قادر به پرداخت هزینه اجاره خود نیز نیستند.

بیات، حضور چاقوی چینی به بازار زنجان را مهم‌ترین عامل در تضعیف جایگاه چاقوی زنجان عنوان کرد و افزود: بعد از اشباع بازار توسط چاقوهای چینی که به شکل ارزان در اختیار مردم قرار می‌گیرد، چاقوی زنجان تاب و توان بقاء در بازار را از دست داده است و این در حالی است که چاقوی چینی به هیچ وجه قابل مقایسه با چاقوی زنجان نیست، ولی به‌دلیل قیمت پایین، استقبال از آن زیاد است.

وی ضمن تأکید بر عدم توجه به چاقوی زنجان و صنعت‌گران این عرصه از سوی مسئولان، اظهار کرد: متأسفانه حمایت عملی از صنعت‌گران این بخش وجود ندارد و یک جو روانی در رابطه با خطرات چاقو نیز در جامعه گسترش یافته است و این در حالی است که چاقوی زنجان بدنام شده است، ولی چاقوی چینی که همان کاربرد چاقوی زنجان را دارد، هیچ حرف و حدیثی به دنبالش نیست.

این فعال صنایع‌دستی در خصوص بیمه فعالان صنایع‌دستی تأکید کرد: در این خصوص اقدامات جزئی و ضعیفی انجام شده است. افرادی که سن بالایی دارند و سال‌ها است که در این صنعت تلاش کرده‌اند، واجد شرایط برای بیمه شدن نیستند، به همین خاطر سن بالای 60 سال و مشکلات مالی باعث بروز مشکلات فراوانی شده است.

بیات با اشاره به صنعت‌گرانی که کارهای ارزشمند و نابی در این صنعت انجام داده‌اند، یادآور شد: این صنعت‌گران در زمان حیات‌شان کوچک‌ترین حمایتی نشدند، در حالی که تولیدات خاص و نابی داشتند که خریداری نیز نداشت و بعد از مرگ آنها به دلیل اینکه کسی توان تولید آن را نداشت، از قیمت بسیار بالایی برخوردار شده است.

وی خاطرنشان کرد: افراد زیادی از خارج از کشور به محل کار صنعت‌گران چاقو آمده و تحت تأثیر این هنر استان قرار گرفته‌اند و از وضعیت فعلی صنعت‌گران در استان ابراز تعجب کرده‌اند، چرا که این توریست‌هایی که از کشورهای آلمان و ژاپن به این استان آمده بودند، باور بر تولید این چاقوها در چنین کارگاه‌هایی حقیر و کوچک را نداشتند.

نمادهای معماری مدرن، چهره بازار زنجان را مخدوش کرده است

ارک قالاسی — Mon, 27 Jun 2011 13:17:17 GMT

نمادهای معماری مدرن، چهره بازار زنجان

را مخدوش کرده است

ارک قالاسی - یک کارشناس معماری، گفت: بازار تاریخی زنجان در بافت قدیمی شهر است و این در حالی است که با ورود نمادهای مدرن به این بافت، چهره بازار مخدوش شده است.

به گزارش ارک قالاسی حمید تیموری در گفتگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه زنجان، با بیان این مطلب، اظهار کرد: بازار زنجان دارای ویژگی‌های معماری برجسته‌ای است و قرارگیری آن در بافت تاریخی شهر بر اهمیت آن افزوده است، چرا که یکپارچگی بافت تاریخی در آن ایجاد شده است و باید نسبت به این موضوع توجه ویژه‌ای کرد.

نمادهای معماری مدرن، چهره بازار زنجان

را مخدوش کرده است

وی به ویژگی‌های معماری این بنای تاریخی، اشاره کرد و افزود: طولانی بودن این بازار و گستره آن در ابعاد مختلف و همچنین تنوع خاص آن، از جمله ویژگی‌های ممتازی است که این بنا دارد.

این مدرس دانشگاه، وجود راسته‌ها و فضاهای مختلف کاربری در این بازار را از جمله ویژگی متنوع بودن این اثر تاریخی نام برد و یادآور شد: گرمابه‌ها، مساجد و همچنین راسته‌های مختلف در آن، زیبایی خاصی به این بنا بخشیده است، به‌گونه‌ای که این خصیصه بارز حتی در شهرهای شاخص مانند تبریز نیز وجود ندارد.

تیموری، سه منظر شاخص بازار زنجان را تجاری، تاریخی و فرهنگی نام برد و تأکید کرد: در همه این ابعاد بایستی دقت نظر صورت گرفته و از ظرفیت‌های آن به نحو شایسته‌ای بهره‌برداری شود.

وی ادامه داد: شاخص فرهنگی از جمله موارد بسیار مهمی است که توجه به آن ضروری است. وجود مسجد و کاربری‌های متنوع در یک راسته، در عین حال که جنبه معنوی و علمی دارد، جنبه‌های مذهبی را نیز شامل می‌شود و این یک نقطه قوت و ممتازی است که باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

این کارشناس معماری، ظرفیت گردشگری بازار تاریخی زنجان را بالا عنوان کرد و افزود: متأسفانه قابلیت جذب گردشگر و سرازیر کردن فواید اقتصادی آن به جامعه بازاری و مردم شهر تا به امروز مغفول مانده و توجه چندانی به آن و ظرفیت‌های گردشگری این منطقه نشده است که باید به این مسئله توجه بیشتری صورت گیرد.

تیموری، عدم وجود مدیریت واحد شهری در بروز مشکلات پیرامون بازار زنجان را مؤثر دانست و خاطرنشان کرد: وجود ارگان‌های مختلف در مدیریت شهری و تأثیرگذاری متفاوت هر کدام موجب عدم هماهنگی در ساماندهی فضاهای شهری می‌شود، از این‌رو بروز آلودگی بصری در اطراف بازار زنجان می‌تواند ناشی از این مسئله باشد.

وی افزود: آلودگی در درون بازار نیز کاملاً مشهود است، چرا که مغازه‌ها و فضای تزئینی داخل آن هیچ قرابتی با هویت معماری بازار ندارد، از این‌رو ضرورت توجه به این مسئله نیز احساس می‌شود.

این مدرس دانشگاه ضمن اشاره بر جایگاه واقعی بازار زنجان، تأکید کرد: بازار زنجان نماد هویتی شهر زنجان است و باید نسبت به جایگاه تاریخی ـ فرهنگی آن اهتمام جدی صورت گیرد.

دریاچه ارومیه مادر ماست؛ نگذارید دریاچه ارومیه بمیرد

ارک قالاسی — Wed, 8 Jun 2011 14:55:13 GMT


دریاچه ارومیه مادر ماست؛ نگذارید دریاچه ارومیه بمیرد گفتگو از جواد حیدریان
ارک قالاسی - دریاچه خویشاوند اوست، در همسایگی اش خانه داشته و اگر خشک شود می میرد. دریاچه ارومیه تنها نقطه آبی زندگی رسول یونان است آنطور که خودش می گوید. شعرهای زیادی را در کنار و به خیال این دریاچه سروده است. می گوید: دریاچه ارومیه قستمی از جهان است و اندوه از دست رفتنش تمام انسان‌ها را آزرده می کند.
به گزارش ارک قالاسی از مهر، رسول یونان شاعر، نویسنده و روزنامه نگار متولد روستایی در حاشیه دریاچه ارومیه در شهر سلماس - استان آذربایجان غربی است. او در کنار دریاچه ای که حالا دیگر نمکزاری وسیع است، بزرگ شد و اکنون در تهران زندگی می کند. در این گفتگو تنها پیرامون دریاچه ارومیه سخن گفته ایم که به دلیل کاهش سطح آب طی سالهای گذشته خاطرات و نوستالژی های زیادی را در خود مدفون کرده است.


دریاچه ارومیه مادر ماست؛ نگذارید دریاچه ارومیه بمیرد گفتگو از جواد حیدریان
ارک قالاسی - دریاچه خویشاوند اوست، در همسایگی اش خانه داشته و اگر خشک شود می میرد. دریاچه ارومیه تنها نقطه آبی زندگی رسول یونان است آنطور که خودش می گوید. شعرهای زیادی را در کنار و به خیال این دریاچه سروده است. می گوید: دریاچه ارومیه قستمی از جهان است و اندوه از دست رفتنش تمام انسان‌ها را آزرده می کند.
به گزارش ارک قالاسی از مهر، رسول یونان شاعر، نویسنده و روزنامه نگار متولد روستایی در حاشیه دریاچه ارومیه در شهر سلماس - استان آذربایجان غربی است. او در کنار دریاچه ای که حالا دیگر نمکزاری وسیع است، بزرگ شد و اکنون در تهران زندگی می کند. در این گفتگو تنها پیرامون دریاچه ارومیه سخن گفته ایم که به دلیل کاهش سطح آب طی سالهای گذشته خاطرات و نوستالژی های زیادی را در خود مدفون کرده است. * خبرگزاری مهر: دریاچه ارومیه در حال خشک شدن است، این دریاچه متعلق به همه ما بود و بخشی از خاک کشور ماست شما در حاشیه این دریاچه به دنیا آمدید و امروز شاعر معروفی هستید، چه خاطراتی از این دریاچه دارید؟ - رسول یونان- شاعر: اکثر شعرها و داستانهای من کنار این دریاچه نوشته شده اند، یا لااقل این شعرها برای من در ذهن من کنار دریاچه ارومیه شکل گرفته اند. خشک شدن آن همه ما را اذیت خواهد کرد. دریاچه تنها قسمت آبی زندگی من بود. شما گفتید اینجا بخشی از این سرزمین است، من می گویم اینجا قستمی از جهان است. اندوه آن مال تمام انسانهاست. اینطور نیست که تنها آنها که کنار دریاچه اند بیشتر آنجا را دوست دارند یا حتما باید بیشتر دلسوزی کنند. اینجا بخشی از جهان است. شورترین دریاچه دنیاست. خیلی بد می شود اگر خشک شود، چون زخمهای ما را تازه می کند. * در آثار شما المانهای محیطی و طبیعی زیاد اند، حتی در کارهایتان الگوهای محیط زیستی زیاد دارید. شما می گویید:" هواپیماها می‌گذرند / هرچه فریاد می‌کشیم کسی نمی‌شنود / چاره‌ای جز شکار تو نداریم / ای خرگوش زیبا / ما را ببخش!" شما که اینگونه شعر می گویید حالا دریاچه ارومیه یک محیط طبیعی است و قطع شدن ورودی های آب رودخانه ها باعث مرگ این دریاچه شد. از دیدگاه یک شاعر این اندوه بزرگی نیست؟ - خواه ناخواه اندوه بزرگی است. محیط زیست همیشه خودش خودش را مداوا و ترمیم می کند. وقتی بشر زیاد دخالت می کند، طبیعت دچارمشکل می شود. من کاری ندارم دریاچه خشک می شود یا نمی شود و کار ندارم در کجای نقشه و دنیا واقع است اما می ترسم چون اگر خشک شود طوفانهای نمک می آیند و زندگی را شور خواهند کرد. زندگی باید طعم طبیعی خودش را داشته باشد. نه شور، نه ترش، نه شیرین است. اگر این طوفانها بیایند زخم های بشری بیشتر درد خواهند گرفت. نمک به زخم ما می پاشند. نمی دانم مقصر کیست. آیا آسمانیان است یا زمینی ها.. بشر دخالت کرده و این عامل خشکی دریاچه است. * ما تعداد زیادی رودخانه داریم که به دریاچه می ریختند ولی جلوی آنها گرفته شد و نگذاشتند به دریاچه بیایند، دریاچه بستر تمام آبهای جاری بود و حالا به همین دلیل دارد خشک می شود. فکر می کنید رودخانه هایی که حالا پشت سدها جمع شده اند چه حسی دارند؟ - اولا راه دریا را نباید بست همین طور راه آسمانها را! رودخانه اگر راه نیفتد که رودخانه نیست. مطمئن باشید رودخانه ها هم خشک می شوند. رودخانه تا جاری می شود تبخیر می شود و بعد ابر تولید می شود و چرخه می چرخد. آب باعث رویش درخت و تولید باد هم هست. رودخانه ای که به دریا نرسد رودخانه نیست یک برکه اجباری است. معنای رود در حرکت کردن آن است و معنای دریا در خروشش. اگر این معانی را از آنها بگیریم چیزی از آنها باقی نمی ماند. سد سازی ممکن است سود داشته باشد ولی ممکن است ضرر هم داشته باشد. زمین ابتدا به ساکن دارای یک مکانیزم صحیحی بوده و خودش ابزار خودش را دارد که باعث خشک نشدن زمین شده است. در این مسائل نباید احساسی حرف زد و نه تعصبی! باید متخصصان و دست اندرکاران بیایند و راهکار ارائه بدهند. فقط صحبت امروز و فردا نیست این دریاچه فقط برای ما انسانهای عصر حاضر نیست، برای آینده گان هم هست. * هدفم این نیست از یک شاعر راهکاری محیط زیستی بپرسم، ولی به عنوان یک شاعر با شما گفتگو می کنم و دنبال چرایی این سوال فلسفی ام که از دیدگاه یک شاعر اگر دریاچه ای بمیرد چه اتفاقی افتاده است؟ احساس می کنم اتفاق غم انگیزی باید باشد. - حتما غمگین و تراژیک است. دریا مثل چراغ است، وقتی چراغ روشن باشد میهمان به خانه می آید. وقتی دریا بخشکد پرنده ها هم قهر می کنند و به خانه شان نمی آیند. خیلی اتفاقاهای ناگوار دیگری می افتد. دوست دارم این مسئله دور از بحثهای سیاسی رایج و دور از تعصب بررسی شود. باید پای صحبت دست اندر کاران نشست و آنها باید راه حل ارائه دهند. صرف اینکه باید ذوقی و احساسی حرف بزنیم فکر نکنم درست بشود. من با کلمه و دریا و آب سر و کار دارم، نه تنها دوست ندارم این دریا خشک شود و حتی دوست ندارم آب یک لیوان به زمین ریخته شود. آب روشنایی است! * در شعرهای شما دریاچه ها زیاد اند. از دریا زیاد استفاده می کنید. - اتفاقا همین دریاچه ارومیه منظورم هست. جایی می گویم:" دریا بالا آمد / آنقدر که در قاب پنجره جای گرفت/ نمی دانم/ شاید هم پنجره پایین رفت / تا دریا را به من نشان بدهد / بالاخره از این اتفاق ها می افتد وقتی که تو باشی / حالا که نیستی / من به پرندگان حق می دهم / که نخوانند / همین طور به خورشید / که مضحک و منگ / مثل یک دلقک دیوانه از کوچه ها بگذرد..." * وقتی یک شاعر دریا را اینقدر زیبا می بیند، این سوال بوجود می آید که اگر اینها از بین بروند آیا چیز دیگری برای سرودن باقی می ماند؟ وقتی طبیعت دستکاری شود بهانه ای دیگر برای شعر سرودن هست؟ - دریا، خاک، آسمان اینها حقایقی هستند. مفهوم نیستند اگر هم باشند مفهومی فیزیکی هستند. وقتی ما اینها را از دست می دهیم خیلی چیزها را از دست داده ایم. خواه ناخواه دریا اعتبار و ارج و قرب دیگری دارد و آب کارکرد زیادی دارد و خیلی از شاعران و نویسندگان بیشترین سوژه شان حول همین محور شکل گرفته است. اگر به آفرینش جهان هم نگاه کنیم آب بیشترین حجم خشکی در زمین است. البته می توان از چیزهای دیگر هم سرود اما فایده ای ندارد. * در بسیاری از کارهای شما عناصر طبیعی زیاد است. شما در حاشیه دریاچه ارومیه بزرگ شدید ولی این دریاچه در حال خشک شدن است چه چیزی شما در دریاچه دیدید که حالا از چشم ما پنهان مانده است. خیلی ها می پرسند چرا دریاچه ارومیه دارد خشک می شود؟ - بعضی چیزها به زبان، بعضی چیزها به قلم نزدیک است. بعضی چیزها را می توان نقاشی کرد، بعضی چیزها را می توان نوشت - حرف زد اما بعضی چیزها به قلب آدم نزدیک اند و هیچ کاری اش نمی توان کرد. دریاچه ارومیه برای من از این دست مصداق‌هاست. دریاچه خویشاوند من است. این دریاچه مادر من است. من با لالایی هایش به خواب رفته ام. خیلی رمانتیک شد ولی این دریاچه همسایه ما بود. خویشاوند ما بود. بعضی چیزها را تا نبینی ... * چه خاطره ای از دریاچه ارومیه دارید که همیشه در یاد شما مانده است؟ - 10 روز مانده به عید سالها پیش هوا کمی گرم بود، نمی دانم چرا هوس کردم در دریاچه شنا کنم. رفتم در آب و شنا کردم. بیرون آمدنی هوا بر عکس شد و ساز ناسازگاری زد. من با آتیشی بزرگ هم گرمم نشد. لباسهامو پوشیدم و روی لایه ای از نمک حدود نیم کیلومتر راه رفتم تا به ده‌مان برسم. برادرم مرا دید پرسید چرا اینقدر سرخ شدی؟ شنا کردی ؟ گفتم بله شنا کردم ولی به کسی چیزی نگو. رفتم پدرم مرا دید. پرسید: تو تهران چیکار می کنی؟ درس می خوانی؟ به دروغ گفتم بله. درسی نمی خواندم. گفت: معلمت به تو یاد نداده توی زمستان نباید توی دریاچه شنا کنی؟ دیدم راست می گوید... * اتفاقا دریاچه یک مدت رنگش سرخ شده بود، می دانی چرا؟ باور مردم در مورد سرخی دریاچه چیست؟ - این سرخی دریاچه متعلق به گونه ای جانوری است که در آن زندگی می کند. آرتیمیا. ولی مردم وقتی دریاچه سرخ می شد می گفتند دریاچه دارد خون گریه می کند. الان هم فکر کنم خون گریه می کند. حتی علمی هم نگاه کنیم وقتی یک گونه جانوری با تغییرات خودش رنگ آبی دریا را سرخ می کند، یعنی دارد گریه می کند دیگر(می خندد)! * موضوع میحط زیست موضوعی جدی است و نمی توان احساسی با آن برخورد کرد. اما تلاش دارم از زبان یک شاعر بگویم که طبیعت تنها چند عنصر فیزیکی نیست که با ساخت جاده از بین برود. طبیعت باعث طپش قلب خیلی‌هاست، چشم خیلی ها را نوازش می کند، ذهن خیلی ها را به تکاپو می اندازد... طبیعت به قول شما یک حقیقت است. - شعری دارم، می گویم " کنار دریا عاشق باشی / عاشق تر می شوی / و اگر دیوانه/ دیوانه تر / این خاصیت دریاست / به همه چیز وسعتی از جنون می بخشد / شاعران / از شهرهای ساحلی جان سالم به در نمی برند." واقعا این دریاچه مظهر زیبایی است و زیبایی از شام شب واجب تر است. من معتقدم با حرفهای غیر علمی نمی توان راهکار ارائه داد و باید به کمک شما رسانه ها و متخصصان موضوع را آسیب شناسی کرد تا به درک درستی از وضعیت دریاچه برسند. مگر این مملکت رئیس محیط زیست ندارد؟ راستی سازمان محیط زیست درباره دریاچه چه می گوید؟ باید دید مشکل کجاست. آیا مشکل از سدهاست. خب، چرا سدها را نمی شکنند. الان نه تنها این سدها باعث خشک شدن دریاچه شده بلکه الان ما چاه می زنیم آب نمی آید. این موضوع انسانی نیست که دریاچه بمیرد. هر کس از این موضوع سوء استفاده کند نیز مانند آنها که باعث خشک شدنش شدند مقصر اند. این یک مشکل بشری است که در حال شکل گیری است. مادر من زنگ زد. گفتم از دریاچه چه خبر؟ گفت دارد خشک می شود و اگر خشک شود من می میرم! خب، چیکار کند، از بچگی با آن دریاچه بزرگ شده است. او می میرد. من هم کنار آن دریاچه بود که عاشق شدم. یعنی من اشتباه کردم و اگر خشک شود عشق من هم بمیرد؟ * روستای شما چقدر با دریاچه فاصله دارد؟ - ما توی نوار ساحلی دریاچه هستیم در سلماس، تنها 500 متر با دریاچه فاصله داریم. من دلم برای کشتی عمو کریم هم تنگ شده. دریاچه یک کشتی داشت اسمش "کریم" بود نمی دانم چی شد. نمی دانم حالا هست یا به افسانه ها پیوسته است. 10 تا 15 سال پیش کشتی بود حالا دیگر دیده نمی شود. * چرا به این دریاچه می گوئید دریا؟ خیلی بزرگ است به نظرتان؟ - شما هم اگر کنار آن زندگی می کردید می گفتید دریا. شما از دور نگاه می کنید. از نزدیک همه چیز بزرگ است. شما به معشموقه تان که نگاه می کنید او دنیای شماست. برایتان خیلی بزرگ است. شما هم به این دریا از دور نگاه نکنید. من مطمئنم این آسمانها و بارانها زخم دریاچه را ترمیم خواهد کرد. * شما می گوئید دریاچه ارومیه دوباره احیا می شود و زندگی به آن بر می گردد؟ - این دریاچه گود است و آبها به آنجا می آیند. آنجا محل سکونت آبهاست. آبها اگر آنجا نیایند کجا بروند؟ آبها بر می گردند به سرزمین خودشان. رودخانه ها بر می گردند به خانه و این سدها شکسته می شوند. تغییر و شکستن در ذات فرم است. سد یک فرم است و شکسته می شود. آب در ماهیت خود جاری می شود اگر تکان خوردن را از آب بگیرید دیگر آب نیست و فرمش را عوض کرده اید. چیزی که در فرم است در ذاتش تغییر است. شما می توانید بگوید تا به حال چه فرمی در دنیا بوده که نشکسته باشد. این فرم سد هم می شکند. من مطمئنم پرنده ها هم برمی گردند، فلامینگوها... * راستی قصه فیلم فلامینگوی شماره 13 که در جشنواره فیلم توکیو هم نمایش داده شده از همین دریاچه آغاز شده، می توانید توضیحی در این‌باره بدهید؟ - فلامینگوها از روسیه می آیند. سال 64 یک روز یک شکارچی روستای ما یکی از آنها را شکار کرد. من گفتم شکایت می کنم. او به من پول داد ولی من بعد رفتم(به خنده) و لو اش دادم اما این ماجرا در ذهنم ماند و فیلمنامه من بر اساس همان اتفاق بود. وقتی به فلامینگوی کشته شده نگاه کردم پلاکی به اسم 13 روی پایش بود و این شد قصه این فیلم بعد از سالها. قصه فیلم این است که یک عده در جایی تبعید شده اند و بالای این تبعیدگاه یک فلامینگو در حال پرواز است و البته جز سلیمان کسی آن را نمی بیند که خودم نقش اولش را بازی کردم... حرف آخرتان ... - برای دریاچه باید دعا کنیم، با دعا خیلی چیزها عوض می شود و من مطمئن هستم که دریاچه خشک نمی شود.

نگهداری 7 میلیون سند تاریخی در آرشیو مرکز اسناد ملی شمالغرب

ارک قالاسی — Wed, 11 May 2011 15:03:51 GMT

نگهداری 7 میلیون سند تاریخی در آرشیو مرکز اسناد ملی شمالغرب

ارک قالاسی - رئیس مرکز اسناد و کتابخانه ملی شمالغرب کشور، از نگهداری هفت میلیون سند تاریخی در آرشیو این مرکز خبر داد.

به گزارش خبرگزاری ارک قالاسی از ایسنا، محمد مسعود در نشست سالروز اسناد ملی که با حضور جمعی از اعضای مرکز نخبگان شهید فهمیده برگزار شد، اظهار کرد: جمع‌آوری، حفظ و نگهداری اسناد اصلی‌ترین وظیفه این مرکز است که این تفحص بین ادارات و سازمان‌هایی که سابقه فعالیت بیش از 40 سال را داشته باشند نیز صورت می‌گیرد.

نگهداری 7 میلیون سند تاریخی در آرشیو مرکز اسناد ملی شمالغرب

-بررسی یک میلیارد سند در کتابخانه ملی شمالغرب کشور

نقیب افزود: تاکنون یک هزار و 100 مورد از ادارات تحت نظارت مرکز اسناد بوده‌اند که از میان آنها یک میلیارد و 10 میلیون سند مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

او خطه آذربایجان و تبریز را دارای جایگاه والای تاریخی دانست و گفت: هنرمندان، شعرا و محقیق برجسته بسیاری در این دیار زیسته‌اند که هم اکنون اسناد معتبر بسیاری بین خانواده آنها باقی مانده که با این وجود هم اکنون ما 34 هزار قطعه عکس در مرکز اسناد موجود است.

رئیس مرکز اسناد و کتابخانه ملی شمال‌غرب همچنین از آرشیو آثار بزرگانی چون استاد شهریار در این مرکز خبر داد و اظهار کرد: از اشخاص مهم و برجسته دیگری همچون امیرکبیر نیز 6 هزار سند در این مکان وجود دارد که خانواده وی اهدا کرده‌اند.

- وجود 49 سند شفاهی تاریخی در کتابخانه ملی شمال‌غرب

نقیب همچنین از پاسداری تاریخ و اسناد به طور شفاهی سخن گفته و افزود: به همین منظور از 49 مورد افراد که گنجینه‌های تاریخی محسوب می‌شوند، مصاحبه‌های تصویری انجام شده است.

او در ارتباط با انتقال اسناد مربوط به تاریخ تبریز از کشورهای دیگر به آذربایجان شرقی تصریح کرد: در این حوزه اقدامات خوبی صورت گرفته که از جمله آن انعقاد قراردادی با کشور ازبکستان است که طی آن اسناد موجود در آن کشور به مرکز اسناد شمال‌غرب منتقل می‌شود و همچنین منتشر کردن کتاب مشترک با جمهوری آذربایجان را می‌توان نام برد.

رئیس مرکز اسناد و کتابخانه ملی شمال‌غرب کشور توجه به مرکز اسناد را از مسایل مهم خوانده و اهتمام بیشتر نخبگان جوان مرکز شهید فهمیده را برای نگهداری از این آثار تاریخی را خواستار شد.

همچنین به مناسبت سالروز اسناد ملی نمایشگاهی از گزیده اسناد و عکس‌های فرهنگ منطقه‌ای در این مرکز بر پا شده که شامل پوسترهایی از رجال دینی، فرهنگی، سیاسی و نشریات آذربایجان و همچنین اسنادی مربوط به پروین اعتصامی است.

در پایان این مراسم 80 برگ سند از آثار استاد بخت شکوهی و سید حسین زنوزی که از خطاطان برجسته آذربایجان شرقی است به این مرکز اهدا شد.

40 سال نابسامانی در نگهداری اشیاء موزه هگمتانه

ارک قالاسی — Wed, 27 Apr 2011 13:20:33 GMT

دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ در گفت و گو با هنرنیوز تاکید کرد؛

40 سال نابسامانی در نگهداری اشیاء موزه هگمتانه

مریم اطیابی

ارک قالاسی - دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ گفت : موزه هگمتانه 40 سال است به عنوان موزه موقت اشیاء حاصل از کاوشهای هگمتانه یادگار دوران مادها را در خود جای داده است.
بابک مغازه ای دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ در گفت و گو با هنرنیوز درباره کلیت وضعیت موزه‌های ایران در زمان کنونی و عدم استقبال مخاطبین از آنها گفت :متاسفانه موزه‌های ما عموماً شکل حرفه‌ای، پیشرفته و امروزی پیدا نکردند و با استانداردهای روز پیش نرفتند.

دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ در گفت و گو با هنرنیوز تاکید کرد؛

40 سال نابسامانی در نگهداری اشیاء موزه هگمتانه

مریم اطیابی

وی با اشاره به اینکه استانداردها ملاک‌های مختلفی دارند، اذعان کرد : به عنوان مثال اندازه و فضای موزه و نسبت آن ،به حجم اشیاء به نمایش گذاشته شده ،از اهمیت بسزایی برخوردار است . به این مفهوم که امروزه عموماً اشیاء بسیاری را در یک فضا کوچک به نمایش نمی‌گذارند، چرا که این امر درجه تأثیرگذاری دیداری محیط را کاهش می‌دهد و سبب می‌شود بینندگان استفاده کمتری از محیط و اشیاء موزه و تأثیرات فرهنگی آن داشته باشند که در کشور ما این معضل به صورت جدی وجود دارد.
مغازه‌ای از روش‌های بالا بردن تأثیرگذاری یک موزه را ایجاد مسیر علمی بازدید با توجه به دوره و یا هماهنگی وضعیت آثار با هم دانست و گفت: در برخی موارد چیدمان موزه‌ها به گونه ای است که آثار نه از لحاظ سیر تاریخی و نه از لحاظ جنسیت با هم هماهنگی ندارند .مثلا اثری از دوره اسلامی در کنار اثری از دوره اشکانی قرار دارد و یا ظرفی سفالین در کنار ظرفی مسین قرار گرفته است .
دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ یکی از روشهای آشنایی بازدیدکنندگان از تاریخ اشیاء را استفاده از گوشی‌های راهنما عنوان کرد و گفت : با دریافت و استفاده از این گوشی ها ، هنگامی که افراد و بازدیدکنندگان در مقابل هر شیء یا غرفه قرار می‌گیرند، این دستگاه به صورتی هوشمند اطلاعات لازم را در اختیار آنها قرار می‌دهد، که در موزه‌های کشور ما یا عموماً وجود ندارد و یا به تازگی در برخی از آنها به صورت آزمایشی استفاده می‌شود (اصفهان چهل‌ستون).
وی با بیان اینکه یکی از مشکلات موزه‌ها وجود راهنمایانی بی انگیزه در موزه‌ها و کاخ موزه‌ها است، یادآور شد: این افراد می‌باید عموماً توضیح کامل و جامع با شیوه بیانی خاص به مراجعه‌کنندگان ارائه دهندتا بازدیدکنندگان با علاقه آثار را دنبال کنند. این در حالی است که در بدو ورود به موزه ما شاهد حضور یا نشستن آنها در گوشه‌ای از موزه ، جایی دور از انظار هستیم . همچنین هنگام مراجعه به این افراد یا با بی‌علاقگی و بی‌انگیزگی آنها روبه رو می‌شویم و یا اطلاعات آنها فاقد پویایی و تازگی بوده و حتی گاهی با نوشته‌های کنار آثار تناقض دارد.
مغازه‌ای تاکید کرد :یک راهکار دیگر برای جذب بیشتر مخاطب و عدم سردرگمی آنها در موزه‌های بزرگ یا کاخ موزه‌ها تقسیم‌بندی مراجعه‌کنندگان هنگام ورود، به دسته‌های کوچکی با توجه به سن ، علاقه‌مندی یا تخصص است .
این فعال میراث فرهنگی افزود : با توجه به شرایط آن گروه ،باید راهنمای مورد نظری را در اختیار آنها قرار داد تا در کل بازدید این گروه را همراهی نموده و راهنمایی‌های لازم را ارائه دهد که این مهم تنها در برخی از موزه‌های کشور همچون موزه جواهرات ملی اجرا می‌شود که البته بسیار خوب جواب داده است.
وی وجود توضیحات کامل کتبی در کنار اشیاء موجود در ویترین‌ها و شماره‌گذاری آنها در صورت وجود نمونه‌های مشابه را از دیگر موارد ضروری ارزیابی و تصریح کرد : نورپردازی و قفسه چینی متفاوت و جذاب در کنار شبیه‌سازی برخی از فضاهای تاریخی و فرهنگی که شیء متعلق به آنجا است و طی کاوش از آن محیط به موزه آورده شده ، در کنار یا داخل آن قفسه ،می‌تواند از موارد جذاب و قابل توجه در یک موزه باشد.
دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ همچنین به ایجاد فضای آموزشی و پژوهشی از جمله فضای آموزشی برای کودکان اشاره کرد و افزود : با توجه به دلایل عنوان شده، عدم معرفی درست همراه با تأثیرگذاری فرهنگی در این بناها و نبود تبلیغات صحیح سبب شده ما شاهد وضعیت رو به رکود موزه‌ها در روزگار کنونی باشیم.
وی خاطر نشان کرد : ما باید از سنین کودکی فرزندانمان را با ارزش‌های فرهنگی – تاریخی آشنا کنیم اما متاسفانه فضای موزه‌ها فاقد چنین روح آموزشی – پرورشی هستند.
مغازه‌ای در مورد وضعیت موزه‌ها در استان همدان توضیح داد : موزه های این استان عموماً مثل دیگر استان‌ها از استانداردهای نوین جهانی برخوردار نیست البته تلاش‌هایی صورت گرفته اما ساخته نشدن موزه علمی و جدید ، نبود امکانات لازم و تبدیل گاه اجباری برخی از فضاهای موجود به موزه از جمله مشکلات عمده موزه‌های همدان است.
وی موزه هگمتانه را نمونه ای از فضاهایی دانست که فاقد استانداردهای لازم برای نگهداری اشیاء هستند.
دبیر انجمن ایران شناسی کهن دژ ادامه داد: این موزه ابتدا یک مدرسه در محوطه تاریخی هگمتانه بوده که بعد از مدتی تبدیل به انباری اشیاء اکتشافی شده و با گذشت زمان به موزه موقت بدل شده است . اکنون 40 سال است اشیاء هگمتانه در این موزه موقت نگهداری می‌شوند. طبیعتاً چنین مکانی به عنوان مهمترین موزه استان همدان با توجه به تاریخ ، تمدن و ظرفیت‌های موزه‌ای شهر همدان از شرایط و امکانات لازم برای تبدیل شدن به یک موزه پیشرفته بی بهره است .
مغازه ای یادآور شد :همدان، اولین پایتخت شهرنشینی در ایران در ۲۷۰۰ تا ۲۵۵۰ سال پیش بوده‌است.این شهر را نخستین شاه ماد بنیان نهاد .همدان پایتخت تابستانی شاهان هخامنشی و اشکانی نیز بوده‌است.
این فعال میراث فرهنگی توضیح داد: از دوره هخامنشیان علاوه بر سنگ نوشته‌های میخی گنجنامه همدان ،تعداد قابل توجهی اشیاﺀ زرین ،سیمین و نیز بقایای کاخهای سنگی به یادگار مانده‌ است .همچنین از دوره‌های سلوکی وا شکانی در همدان گورستان پارتی برجای مانده از سویی دیگر در دوره ساسانی شهر همدان یکی از ضرابخانه‌های این حکومت بوده و سکه‌های متعددی از این دوره موجود است .آیا واقعا شهری با چنین پیشینه از یک موزه استاندار و در خور شهر همدان برخوردار است.
وی همچنین موزه حیات وحش همدان را جزء بزرگترین موزه‌های حیات وحش کشور برشمرد و گفت :این موزه از وضعیت نسبتا مناسبی برخوردار است . شکل به نمایش در آمدن آثار و شبیه‌سازی محیطی از مواردی است که این موزه را در زمره موزه‌های در خور توجه قرار می دهد اما همین موزه نیز به دلیل کمبود جا و حجم بالای آثار از فشردگی بیش از اندازه رنج می‌برد.
مغازه ای با اشاره به اینکه همدان فاقد موزه تاریخ و باستان شناسی است ،بیان کرد: به تازگی موزه‌ای در زمینه تاریخ و باستان شناسی در حال احداث است که امیدواریم با ساخت آن موزه برخی از مشکلات و کاستی‌ها در حوزه فرهنگ و تاریخ در استان همدان مرتفع شود.

برای نجات دریاچه ارومیه هیچ مدیر جان بر کفی وجود ندارد

ارک قالاسی — Sat, 9 Apr 2011 14:20:02 GMT

برای نجات دریاچه ارومیه هیچ مدیر جان بر کفی وجود ندارد

و همه اقدامات روزمره است

ارک قالاسی - کم کاری ها و بی توجهی ها در حوزه دریاچه ارومیه که گویی آخرین نفس های خود را می کشد تا آن جا پیش رفت که امروز در مورد سونامی 8 میلیارد تنی نمک این دریاچه هشدار داده می شود. این در حالی است که به نظر می رسد کارگروهی که برای حل بحران این دریاچه چند ماه پیش تشکیل شد، کاری از پیش نبرده است. در همین حال، محمد درویش، عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع در مورد نجات این دریاچه و پیشگیری از سونامی نمک، تغییر در الگوهای کشاورزی را نخستین و مهم ترین گام می داند، هر چند معتقد است این گام، گامی سخت و دردناک است.

برای نجات دریاچه ارومیه هیچ مدیر جان بر کفی وجود ندارد

و همه اقدامات روزمره است

ارک قالاسی - کم کاری ها و بی توجهی ها در حوزه دریاچه ارومیه که گویی آخرین نفس های خود را می کشد تا آن جا پیش رفت که امروز در مورد سونامی 8 میلیارد تنی نمک این دریاچه هشدار داده می شود. این در حالی است که به نظر می رسد کارگروهی که برای حل بحران این دریاچه چند ماه پیش تشکیل شد، کاری از پیش نبرده است. در همین حال، محمد درویش، عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع در مورد نجات این دریاچه و پیشگیری از سونامی نمک، تغییر در الگوهای کشاورزی را نخستین و مهم ترین گام می داند، هر چند معتقد است این گام، گامی سخت و دردناک است.

درویش در گفت و گو با سبزپرس در این باره می گوید: کاری که باید در بخش نخست انجام شود این است که باید همه هم و غم خود را در بالا بردن راندمان کشاورزی تا 70 درصد و کاهش ضایعات بگذاریم.

به اعتقاد درویش، این بالا رفتن راندمان باید تا جایی پیش رود که نیاز به آب در این بخش را به نصف کاهش دهد اما میزان تولید را کاهش ندهد تا فشاری به کشاورزان نیز وارد نشود. مازاد این آب کشاورزی، 3.2 میلیارد متر مکعب است در حالی که حداقل آب مورد نیاز برای حل مشکل دریاچه ارومیه، 3.1 میلیارد متر مکعب است.

اما در جایی که کارشناسان چنین نظراتی دارند و مدت هاست در این مورد هشدار می دهند، ساده ترین پرسش در آستانه یک بحران این است که چرا مسئولان و مدیران این راهکارها را عملی نمی کنند؟ درویش در این باره می گوید: مدیران ما معمولا دنبال کارهای درازمدت نمی روند و ترجیح می دهند اقداماتی انجام دهند که بتواند در محدوده زمان مدیریت خود از مزایای آن استفاده کنند.

او راه نجات دریاچه ارومیه را مدیران جان بر کفی می داند که بتوانند مصلحت های خود را بابت مصالح ملی قربانی کنند که البته تجربه نشان می دهد که چنین مدیرانی وجود ندارند و اساسا کار مدیران به کارهای روزمره محدود است.

درویش در مورد پیامدهای اقدام جدی برای نجات دریاچه ارومیه می گوید: در جایی که 90 درصد کشاورزان این منطقه بی سواد هستند، مه می خواهند و نه توانایی دارند که به سمت جذب روش های نوین در بخش کشاورزی بروند.

اما از چه زمان وضع دریاچه ارومیه رو به بحران رفت؟

محمد درویش در این باره می گوید: ما باید طوری رفتار کنیم که اتکا به شرایط طبیعی ما کمینه باشد و باید بپذیریم در سرزمینی که در 35 درجه عرض جغرافیایی قرار دارد، چیدمان توسعه باید بر مبنای محدودیت های زیادی باشد، اما آیا این چیدمان این گونه بوده است، واضح است که پاسخ، خیر است.

او با انتقاد از فرافکنی مدیران که در واقع تمامی مشکلات را به گردن خشکسالی و اخیرا تغییرات اقلیمی می اندازند، شیوه مدیریت را مهم ترین مشکل در بروز مشکلاتی مانند بحران دریاچه ارومیه می داند با این توضیح: دریاچه ارومیه در دورترین منطقه از عرض جغرافیایی 35 درجه قرار دارد، بهترین شرایط آبی را بعد از نوار ساحلی دریای خزر دارد، این حوزه آبخیز به حدی غنی است که می تواند در حدود 7 میلیارد مترمکعب آب تولید کند و این با توجه به وسعت کم منطقه، بسیار قابل توجه است.

به گفته درویش، مشکل از آن جا به وجود آمده است که کشاورزی در این حوزه به صورت بی رویه انجام شده است آن هم به شکلی که هم به لحاظ آبیاری علمی نیست و هم در بخش تولید خشک.

او اضافه کرد: اگر بخواهیم بر اساس پتانسیل های آبی توسعه ایجاد کنیم باید به سمت ارتقای نرم افزاری کشاورزی پیش برویم به شکلی که راندمان کشاورزی را به 70 درصد و ضایعات را به زیر 5 درصد برسانیم.

این عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع در مورد چگونگی رسیدن به این شرایط می گوید: ما آن قدر چشم روی چشم گذاشتیم تا وسعت اراضی کشاورزی در 30 سال گذشته به 680 هزار هکتار رسید این در حالی است که به جای استفاده از تکنولوژی ها، به سمت افزایش چاه های عمیق و سدسازی پیش رفتیم که این استفاده از ذخیره بود که در واقع به جای تقویت سفره های آب زیرزمینی، آب دریاچه را هم کشیدیم که امروز با کویر نمک 230 هزار هکتاری مواجه هستیم که سه برابر مساحت تهران بزرگ است.

«نت نویسی» تنها راه جهانی شدن موسیقی عاشیقی

ارک قالاسی — Wed, 9 Mar 2011 16:28:40 GMT

دیدار با چنگیز مهدی پور، «عاشیق» و نوازنده آذربایجانی-قسمت یکم

«نت نویسی» تنها راه جهانی شدن موسیقی عاشیقی

گفتگو از: محمد امین خوش نیت

ارک قالاسی - «عاشیق چنگیز»، نامی آشنا برای مردم آذربایجان است. نه تنها موسیقی نواحی ایران بلکه جهان موسیقی نیز او را به خوبی می شناسد و هنرش را ارج می نهد. او متولد سال 1340 در روستای «شیخ حسین لو» از توابع استان آذربایجان شرقی است.

دیدار با چنگیز مهدی پور، «عاشیق» و نوازنده آذربایجانی-قسمت یکم

«نت نویسی» تنها راه جهانی شدن موسیقی عاشیقی

گفتگو از: محمد امین خوش نیت

روستایی در جوار رود پرخروش و خوش نام! رودی که نامش با خاطرات تلخ و شیرین همراه است. خنیاگر حکایت ها و افسانه ها، شکوه پابرجا، زخمی سربلند دوران ها، نغمه خوان دردها و زخم ها، جاری عشق و خون معرفت بر تن ایران و آذربایجان: آراز یا همان رود «ارس»«عاشیق» اینجا حیات می یابد. و عاشیق «چنگیز مهدی پور» در کنار چنین رود اریخ ساز و پرسوز و گدازی پا به عرصه ی وجود نهاده است. عاشیقی که از 12 سالگی ساز «قوپوز» را به سینه گرفته و با آن سوز دل خود و مردمانش را نغمه سرایی کرده است. او امسال به عنوان یکی از چهره های تاثیرگذار حوزه فرهنگ و هنر شناخته شده و در همایش «زنده نامان تبریز» از او تجلیل به عمل ‌آمد. او از 20 سال پیش تاکنون دست به کار بزرگ و چالش برانگیزی زده است و آن به نت درآوردن موسیقی عاشیقی است که مخالفت برخی عاشیق های قدیمی را برانگیخته است. با او به همراه یکی از همکاران (مهدی حافظ زاده) به گفتگو نشستیم و نظرش را در مورد موسیقی عاشیقی، سیر تحول آن، تاثیر تحرکات سیاسی بر آن و وضعیت این نوع موسیقی در ایران و جهان، پرسیدیم. و عاشیق چنگیز پرشور و پرحرارت از حرفهای دلش گفت و از نظراتش.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) منطقه آذربایجان شرقی، پس از دو ساعت بحث و گفتگو، با توجه به مشغله ی کاری و کلاس های تدریس او آموزشگاه موسیقی اش را ترک کردیم اما حرفهای بسیاری بود که اگر مجال طرح آنها بود بر غنای این مصاحبه می افزود. حرفها و دردهایی که اعتراف می کنم ناگفته ماند! مشروح مصاحبه را بخوانید!

*«عاشیق ها » روایتگران صادق حماسه ها و ماهنی ها هستند

ایسنا: «چنگیز» چگونه عاشیق شد؟! آیا در کنار خانواده و یا روستای خود، یکّه و تنها بود؟!

نه، تنها نبودم. شاید این از ویژگی های رود «آراز» باشد که هر کس را که در وجودش ذره ای استعداد هنری باشد شیدایی و عاشیق می کند. من نیز زاده ی آن منطقه بودم. کما اینکه قبل از من هم عاشیق های گمنام بسیاری در آن دیار ساز می زدند. از جمله عمویم «عاشیق عین اله مهدی پور» او اکنون 75 سال سن دارد و با وجود پیری هنوز هم ساز می زند. در آن زمان، در این سرزمین، رسم استاد و شاگردی حاکم است از نت و موسیقی آکادمیک خبری نبود و آموزه های موسیقی و رسم شیدایی، سینه به سینه منتقل می شد. در گذشته های دور، مردم سواد چندانی نداشتند. بسیاری از عاشیق ها هر چند سواد کافی خواندن و نوشتن نداشتند اما با این حال از سطح معلومات بالا و غنی برخوردار بودند. آنها به خاطر همنشینی با اساتید موسیقی، دهها حکایت و افسانه، طنز و داستان، ماهنی، شعر و روایت، یاد می گرفتند و به خاطر نقل چندین باره ی آنها بر حلاوت و غناشان می افزودند. عاشیق ها شیوه ی خاص خود را در روایت آن داستانها داشتند. مردم نیز به عاشیق ها به چشم افرادی بسیار دانا می نگریستند. اغراق نیست اگر بگوییم حکایت های جاودانه و شاهکارهای بی نظیری مانند: اصلی و کرم، کوراوغلی و نیگار، بابک، دل افروز و معصوم و دهها حکایت عاشقانه و افسانه و همه قهرمانان، حماسه آفرینان و شخصیت های معروف، حیات و رونق خود را مدیون عاشیق ها هستند. اینها هم حکایت صدها و هزاران سال گذشته است نه چند سال و ماه.

ایسنا: اولین تصویری که از موسیقی عاشیقی در ذهن شما نقش می بندد چیست؟!

موسیقی آذربایجانی، روایتگر حماسه ها، شادی ها و غم ها و زندگی روزمره مردم است. حکایت گر عشق و شیدایی و قهر و مهربانی مردمانی است که به شجاعت و هنر و عشق ورزی شهره اند. یک تابلوی نقاشی از بیشه و کوه و جنگل و رود. و همه ی اینها در موسیقی آذربایجانی تجلی یافته است. در این میان عاشیق ها هم سهم عمده ای در اعتلا و احیای فرهنگ، ادبیات، آداب و رسوم مردم آذربایجان و حتی ایران داشته اند.

ایسنا: با وجودی که «عاشیق چنگیز» چهره ی آشنا و معروفی در سطح موسیقی آذربایجانی است با این حال او در صدا و سیمای محلی ما حضور کم رنگی دارد، چرا؟! خودتان نمی خواهید یا اینکه...!

همان یکی دوبار را هم که رفته ام برایم کافی است! در حالی که ارزش زنبور و پشه ی روی گل و گیاه از یک عاشیق هنرمند بیشتر است چرا باید حضور پیدا کنم؟! دوربین های صدا و سیما از موسیقی و نوازنده ی عاشیق، تنها، سر نوازنده را در کادر تلویزیون قرار می دهند و در فضایی بسته، تنها حرکات بی مفهوم کاسه ی سر را نشان می دهد! در این چارچوب بسته تلویزیون، مخاطب چه چیزی را می بیند و به چه می اندیشد؟! دیگر نباید با این اوضاع، از پیدایش موسیقی زیرزمینی و تهدیدها و تبعات آن گلایه کرد. طبیعی است که جوان 20 ساله امروز، «گیتار» را ساز ایده آل دانسته و با قوپوز بیگانه باشد!

ایسنا: موضوعی که این روزها با آن مواجه هستیم، بحث «ابتذال در هنر» است اما برخی هنرمندان این موضوع را به طور کلی نفی می کنند.آیا شما به وجود ابتذال در موسیقی و به عبارت بهتر «موسیقی مبتذل» معتقد هستید؟!

به هیچ وجه! هرگز نمی توان موسیقی را با عنصر ناپایدار و نامربوطی مانند «ابتذال» هم ردیف و هم سنخ دانست. بهتر است از اصطلاح دیگری مانند «سوء استفاده از هنر» به جای آن استفاده کرد. اینکه کسی موسیقی و یا شاخه های دیگر هنری را ابزاری برای امیال خود قرار می دهد از هنر و موسیقی سوء استفاده کرده است و گرنه موسیقی هیچ گونه ماهیت ابتذال ندارد. این کار هم، کج سلیقگی او را نشان می دهد وبی هنری اش را و گرنه نه موسیقی و نه هیچ هنر دیگری، به نفسه مبتذل نیست.

ایسنا: قبول داریم که داشتن یک زندگی مرفه و بی دردسر و درآمدی کلان برای فعالان واقعی عرصه ی هنر، انتظار بی جایی است. اما به هر حال این سوال همیشه در ذهن هنرآموزان مبتدی نقش می بندد که آیا عاشیقی را می توان یک شغل به حساب آورد و بر ضمانت شغلی آن دل بست؟!

به نکته ی خوبی اشاره کردید، متاسفانه همه مشاغل امروزی دستخوش تغییر و تحول شده اند. دو شغله بودن و سه شغله بودن امری عادی شده است. حتی بسیاری از مشاغل مهم و مطرح و خوشنام که شما هم خوب می شناسید و می دانید به شغل پردرآمدتری نظیر بساز و به فروشی روی آورده اند. هرگز نمی خواهم کار آنها را نفی کرده یا توجیه کنم. اما واقعیت تلخ این است که مخارج زندگی سنگین است. با این حال اگر کسی از روی عشق و علاقه و به صورت حرفه ای وارد عرصه ی هنر موسیقی شود هم می تواند در عالم معنویات، اندیشه و احساس سیر کند و هم می تواند به مادیات در حد متعارف و معمول آن دست پیدا کند.

به نظرم هر کس که می خواهد به موسیقی عاشیقی روی آورد، باید به فکر خدمت به این هنر باشد نه اینکه قصد مال اندوزی و ثروت و درآمد کلان از آن داشته باشد. چنین نگاهی به این هنر، جفا در حق آن است!

ایسنا: آیا شما خودتان از درآمد کارتان راضی هستید؟!

ناسپاس و ناشکر نیستم. زیاده خواه و تنگ نظر هم نیستم. اما به یک موضوع باور قلبی دارم. اگر من به هر کار دیگری غیر از موسیقی می پرداختم ناموفق و ناکام می شدم. این را از جنبه مالی و مادی نمی گویم بیشتر مسایل روانی و رضایت قلبی مد نظرم است . نباید تنها به جنبه های مادی یک شغل توجه داشت.

ایسنا: اکنون ما با موسیقی جدیدی روبرو هستیم که از آن با نام موسیقی «پاپ آذری» یاد می شود، بگذارید سوال را اینگونه مطرح کنم که به چه نوع موسیقی، پاپ آذری گفته می شود نظرتان راجع به این سبک هنری چیست؟!

موسیقی پاپ تعریف خاص خودش را دارد که کم و بیش همه با آن تعارف و چارچوبهای آن آشنا هستیم. در مورد موسیقی پاپ آذری نیز اگر آهنگسازی، از هارمونی ها، آکوردها و فواصل تعریف شده آذری در موسیقی پاپ استفاده کند، «پاپ آذری» است. اما اگر تنظیم های آن، در فرمول اروپایی باشد، این کجایش پاپ آذری است؟! کما اینکه نمونه های بسیاری از این سبک ها و موارد را قبلاً داشتیم. مثلاً قبلاً خواننده ای بود بر روی لحن موسیقی عربی از اشعار ترکی استفاده کرده بود. این کجایش موسیقی آذری است؟! در مورد موسیقی پاپ آذری هم باید ساختارها و چارچوب ها رعایت شود. با این حال من هیچ مخالفت و ضدیتی با موسیقی پاپ آذری که به تازگی وارد عرصه ی هنر ما شده ندارم. هر چند شاید به شخصه این سبک را زیاد گوش نکنم اما حق ندارم این نوع موسیقی را نفی کنم. اگر 400-500 جوان در یک کنسرت موسیقی پاپ آذری حضور می یابند خوب حتماً آن نوع موسیقی مورد علاقه ی آنهاست اما موضوع این است که «ذائقه ی هنری» مردم را نباید با سبک های نامتعارف و تهی از هنر محدود کرد. موسیقی پاپ آذری هم اگر بتواند تفکر، معنویت و اندیشه ی شنونده را تعالی بخشد بسیار خوب است اما گر به معنی اختلاط ناشیانه ی سبک های مختلف موسیقی باشد، قابل قبول نیست.

ایسنا: فکر نمی کنید چنین موسیقی، رقیب شما و تهدیدی برای موسیقی های سنتی و اصیل باشد؟

نه به هیچ وجه! مردم هیچ وقت موسیقی های اصیل خود را فراموش نمی کنند.

من هرگز موسیقی های جدید را رقیب و تهدید نمی دانم من باید کار خودم را بکنم. باید بر تلاشم اضافه کنم تا با عرضه ی محصولات جدید و بدیع، حرفی برای گفتن داشته باشم، دموکراسی باید در عرصه ی هنر هم حاکم باشد.

اگر برخی از جوانان به موسیقی های اصیل علاقه چندانی نشان نمی دهند تقصیر از خود ماست. شاید نتوانسته ایم از این میراث کهن و ارزشمند که از پدران ما به ارث رسیده صیانت کرده و آن را به نحو احسن به جوانان و نسل های جدید معرفی و منتقل کنیم.

ایسنا: پس چرا ما شاهد استقبال بیشتر جوانان از موسیقی های سبک جدید در مقایسه با موسیقی های اصیل و از جمله موسیقی عاشیقی هستیم؟!

من این حرف را در مورد موسیقی عاشیقی قبول نمی کنم . حدود 20 سال پیش، اطلاعات و آشنایی چندانی نسبت به موسیقی عاشیقی و قابلیت های این ساز وجود نداشت. اما پس از برگزاری کنسرت های مختلف و اجرای ساز عاشیقی، اکنون این نوع موسیقی، جای پای محکمی را در بین سبک های مختلف موسیقی برای خود باز کرده است. اگر هنرجویان ما بیست سال پیش، عمدتاً در رده ی سنی 25 سال به بالا قرار داشتند اکنون حتی کودکان 7 ساله تا جوان 27 ساله هم برای آموزش این ساز از خود علاقه نشان می دهند که این امر نشان از آن دارد که نگاه مردم نسبت به این موسیقی اصلاح شده است. اینها همه عاشق موسیقی عاشیقی هستند. به نظرم، روز به روز هم علاقه و اشتیاق جوانان برای موسیقی عاشیقی افزوده می شود. اگر تا چند سال قبل میزان استقبال 5 درصد بود اکنون به 40 درصد رسیده است. شاید از طرف برخی، شاهد بی مهری ها و کج سلیقگی ها نسبت به این نوع موسیقی هستیم اما کلی نیست.

همان طور که ملاحظه می کنید تبلیغات و برنامه های معرفی برای موسیقی عاشیقی در مقایسه با سایر موسیقی ها بسیار اندک است اما با وجود این تبلیغات اندک شاهد استقبال شایانی از این نوع موسیقی هستیم.

این وظیفه من و همه ی دست اندرکاران و فعالان عرصه ی موسیقی فاخر و غنی ماست که تلاش کنیم جوانان و مشتاقان را به سوی این هنر جذب کنیم. نباید وارد چنین بحث هایی شویم که یک سبک هنری بر سبک هنری دیگر برتری دارد یا نه؟!

ایسنا: مهمترین و اساسی ترین مشکل و محدودیت پیش روی موسیقی ما را شما در چه می بینید؟!

دیدگاههای مختلفی در مورد موسیقی در ایران و آذربایجان وجود دارد. ساده تر بگویم تکلیف زحمت کشان این حوزه مشخص نیست. هنوز حکم موسیقی روشن نشده است. در مورد مسایل و احکام فقهی هرگز بحثی ندارم اما بالاخره باید تکلیف تلاشگران این هنر را مشخص کنیم. موسقی زمانی پیشرفت می کند که در تمام هنرستانها، مدارس و دانشگاهها تدریس شود. موسیقی ما مظلوم ترین بخش فرهنگی و اجتماعی ماست چرا که تکلیف مشخصی ندارد.

ایسنا: می توانید واضح تر و شفاف تر و با مصداق توضیح دهید:

به عنوان مثال، گاهی می بینید برای تولید یک اثر هنری و یک لوح فشرده، 15-10 نفر به مدت یک سال تلاش می کنند تا اثری ناب و فاخر را ارئه دهند اما درست چند روز بعد از توزیع در کنار پیاده روها و سوپر مارکت ها کپی آن اثر به قیمتی نازل فروخته می شود. چرا که قانون کپی رایت در جامعه ما ضمانت اجرایی ندارد. بنابراین دریافت مجوز برای انتشار CD هم از نظر من ضمانت اجرایی ندارد. بالاخره ما خاک خوردگان صحنه ی موسیقی تا کی باید ضرر و زیان بدهیم؟ اینها همه از برخوردهای سلیقه ای برخی افراد ناشی می شود که باعث دلسردی هنرمندان می گردد.

نگاه مدیریت فرهنگی و سیاسی استان هم به پدیده موسیقی و هنرمندان باسابقه و تلاشگر آن در مقایسه با هنرمندان تازه کار و ناشناخته از نظر ما توأم با بی مهری است. به عنوان مثال برای کسب مجوز، یک نوازنده و خواننده باسابقه که دهها سال دراین عرصه تلاش کرده و سابقه و عملکردش برای همگان روشن است باید همان بوروکراسی و روند اداری و نظارتی را طی کند!چرا ؟ اکنون برای برگزاری یک کنسرت باید 80 درصد وقت و انرژی ام را صرف دریافت مجوز از دستگاههای ذیربط کنم و تنها 20 درصد برای موسیقی وقت بگذارم!! در حالیکه در هیچ کجای جهان اینگونه نیست. هر چند من هم موافق رعایت انصاف و عدالت و رویه ی یکسان و ضرورت حمایت از جوانان هستم اما بی مهری در حق پیشکسوتان هم منطقی نیست. در مورد معرفی سبک های مختلف موسیقی هم چنین جفایی در حق موسیقی اصیل ما اعم از ایرانی یا آذربایجان صورت پذیرفته است. ‌آیا به همان اندازه که موسیقی کشورهای دیگر در کشور ما معرفی شده موسیقی آذربایجانی و میهنی ما هم معرفی و ترویج و تبلیغ شده است؟! جواب به این پرسش به خیلی از ابهامات پاسخ خواهد.

ایسنا: اکنون ما شاهد برخی نوآوری ها در عرصه ی موسیقی هستیم که مورد قبول برخی کارشناسان موسیقی، نیست و از نظر برخی دیگر امری لازم و ابتکاری است! نظر شما در این رابطه چیست؟! مثلاً آیا می توان ردیف های موسیقی اصیل ایرانی و یا تک توازی تار ایرانی را بر روی ساز عاشیقی اجرا کرد؟!

هر فرهنگ و هر ملت و قومی، موسیقی خاص خود را دارد که با آن نوع موسیقی شناخته می شود. همچنان که یک موسیقی نیز خود معرّف جامعه و خاستگاه خود است. مثلاً موسیقی هندی یا عربی یا اسپانیولی هر کدام معرّف کشور خود هستند. موسیقی آذربایجانی و ساز عاشیقی نیز چنین حکمی دارد. با این حال، به کارگیری نت و تم موسیقایی دیگر ملل و اقوام در یک موسیقی دیگر و به عبارت دیگر نواختن موسیقی اقوام دیگر با سازهای وطنی شاید همان جذابیت و لطافت اصلی را نداشته باشد اما به نظرم هیچ اشکالی ندارد.

از قضا چندی پیش یک قطعه از «موتسارت» را ما در کنسرت گروهی مان اجرا کردیم که خوب از آب درآمد. در مورد موسیقی اصیل ایرانی هم همین منوال حاکم است. من خودم چند قطعه موسیقی ایرانی را در ساز عاشیقی اجرا کرده ام.

(عاشیق چنگیز با گفتن این جمله، سازش را بر می دارد. بند آن را پشت گردنش انداخته و بعد از اندکی تغییر کوک آن، قطعه ای از موسقی اصیل ایرانی را در دستگاه سه گاه به همراه قطعه ای چهار مضراب برای ما می نوازد. که حس و حال خودش را دارد.

ادامه دارد...

* موسیقی عاشیقی آذربایجان بدون رعایت اصول علمی نمی تواند جهانی شود

*‌آیا به همان اندازه که موسیقی کشورهای دیگر در کشور ما معرفی شده موسیقی آذربایجانی و میهنی ما هم معرفی و ترویج و تبلیغ شده است؟!

*اگر موسیقی سنتی ما می خواهد جهانی شود باید ساختارها و قالب های جهانی آن را رعایت کند و گرنه این موسیقی در همان چارچوب بسته محلی در جا خواهد زد.

* موسیقی ما مظلوم ترین بخش فرهنگی و اجتماعی ماست چرا که تکلیف مشخصی ندارد.

* وقتی همه فنون و علوم رشد کرده و توسعه یافته اند چرا موسیقی عاشیقی علمی نشده و رشد نکند؟! به نت درآوردن موسیقی عاشیقی باعث جهانی شدن آن و رشد و توسعه اش خواهد شد.

* حتی بزرگان موسیقی و نوازندگان جمهوری آذربایجان بر این موضوع معترفند که موسیقی عاشیقی رایج در ایران، اصولی تر، ماندگارتر و جذاب تر از موسیقی عاشیقی آن سوی ارس است.

*با دخالت سیاست در عرصه ی موسیقی، ارزش هنری آن پایین می آید. بهره برداری سیاسی از موسیقی، جفا در حق آن است.

ساخت جاده‌ی «قزوین ـ الموت ـ تنکابن» طبیعت بکر را تخریب می‌کند

ارک قالاسی — Thu, 24 Feb 2011 14:54:48 GMT

هشدار یک فعال اکوتوریسم:

ساخت جاده‌ی «قزوین ـ الموت ـ تنکابن» طبیعت بکر را تخریب می‌کند

ارک قالاسی - یک مدرس و فعال اکوتوریسم تأکید کرد: ساخت جاده‌ی «قزوین ـ الموت ـ تنکابن» طبیعت بکر این منطقه را تخریب می‌کند و به حذف سفر گردشگران خارجی علاقه‌مند به این مسیر طبیعی منجر می‌شود.

علی علی‌اسلام اظهار کرد: این جاده قرار است انتهای شرقی «الموت» را به دره‌ی «سه‌هزار» و روستای «مران» متصل کند. در واقع، به گفته‌ی مسؤولان استان مازندارن قرار است با ساخت این جاده، منطقه‌ی الموت از حالت بن‌بست خارج شود، درحالی‌که با این کار فقط طبیعت بکر این منطقه تخریب می‌شود.

هشدار یک فعال اکوتوریسم:

ساخت جاده‌ی «قزوین ـ الموت ـ تنکابن» طبیعت بکر را تخریب می‌کند

علی علی‌اسلام در گفت‌وگو با خبرنگار بخش گردشگری خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، اظهار کرد: این جاده قرار است انتهای شرقی «الموت» را به دره‌ی «سه‌هزار» و روستای «مران» متصل کند. در واقع، به گفته‌ی مسؤولان استان مازندارن قرار است با ساخت این جاده، منطقه‌ی الموت از حالت بن‌بست خارج شود، درحالی‌که با این کار فقط طبیعت بکر این منطقه تخریب می‌شود.

او با بیان این‌که ساخت این جاده در منطقه‌ای بکر و طبیعی دقیقا نقطه‌ی مخالف اتفاق‌هایی است که باید در بخش گردشگری رخ دهد، گفت: ما به مسؤولان استانی گفتیم که سال‌هاست گردشگران خارجی را به کشور وارد می‌کنیم، فقط برای این‌که مسیر بکر الموت تا روستای مران را ببینند، چون این منطقه از نظر تنوع اقلیمی و طبیعی بسیار بکر و قابل توجه است؛ ولی با ساخت این جاده، تمام تورهای خارجی ما برای این مسیر لغو می‌شود.

این راهنمای اکوتوریسم بیان کرد: گردشگران خارجی این همه راه از آن طرف دنیا نمی‌آیند که با تاکسی جاده‌ی آسفالته‌ای را بروند و طبیعت این جاده را ببینند؛ اما پاسخ مسؤولان به این اظهارات، این بود که با ساخت جاده می‌خواهند از منطقه محرومیت‌زدایی کنند! در حالی که راه حل محرومیت‌زدایی این نیست.

علی‌اسلام تأکید کرد: ساخت جاده‌ی «قزوین ـ الموت ـ تنکابن» نه‌تنها تعداد گردشگران را افزایش نمی‌دهد، بلکه از نظر زیست‌محیطی نیز برای این منطقه آسیب به‌شمار می‌آید.

او به دیگر تصمیم مسؤولان میراث فرهنگی استان مازندارن اشاره کرد و گفت: براساس گفته‌های مدیر میراث فرهنگی رامسر قرار است، منطقه‌ی «جواهر‌ده» از حالت بن‌بست جاده‌یی خارج شود و روستای دیگری در کنار «جواهرده» به‌عنوان مقصد گردشگری تعریف شود، تا با این کار، یک مسیر نعل اسبی را برای مسافران این منطقه ایجاد کنند. قطعا این تصمیم مسؤولان، مستلزم ساخت جاده است که این دقیقا نقطه‌ی مخالف گردشگری با هدف توسعه‌ی پایدار است.

دریاچه ارومیه خشک می شود

ارک قالاسی — Sat, 5 Feb 2011 13:59:07 GMT

دریاچه ارومیه خشک می شود

ارک قالاسی - دریاچه ارومیه، بزرگترین دریاچه داخلی ایران است، با وسعت 550 یکلومتر که دارای حوضه آبریز به وسعت5270 یکلومتر بوده که بخشی از این حوضه در خاک عراق و بخشی در خاک تر یکه می باشد و 95 حوضه آن داخل خاک ایران است.

این دریاچه در قسمت های مختلف دارای عمق های مختلف است که میانگین عمق آن 6 متر است ) لازم به ذکر است در سالهای گذشته عمیق ترین قسمت آن دارای عمق 23 متر بوده، اما هم اکنون عمق همان قسمت به 16 متر رسیده است (. این دریاچه طی سال های اخیر دومین دریاچه شور دنیا)بعد از بحرالمیت( بوده، اما هم اکنون به علت افزایش سرعت تبخیر و بالا رفتن غلظت املاح شورترین دریاچه دنیاست.

دریاچه ارومیه خشک می شود

ارک قالاسی - گفتگو در باره دریاچه ارومیه با عبداله فرجی، استاد دانشگاه رشته جغرافیا و مدیر گروه اسبق این رشته و رئیس فعلی دانشکده علوم انسانی دانشگاه زنجان

آقای فرجی اطلاعات کلی از دریاچه ارومیه به ما بدهید!

دریاچه ارومیه، بزرگترین دریاچه داخلی ایران است، با وسعت 550 یکلومتر که دارای حوضه آبریز به وسعت5270 یکلومتر بوده که بخشی از این حوضه در خاک عراق و بخشی در خاک تر یکه می باشد و 95 حوضه آن داخل خاک ایران است.
این دریاچه در قسمت های مختلف دارای عمق های مختلف است که میانگین عمق آن 6 متر است ) لازم به ذکر است در سالهای گذشته عمیق ترین قسمت آن دارای عمق 23 متر بوده، اما هم اکنون عمق همان قسمت به 16 متر رسیده است (. این دریاچه طی سال های اخیر دومین دریاچه شور دنیا)بعد از بحرالمیت( بوده، اما هم اکنون به علت افزایش سرعت تبخیر و بالا رفتن غلظت املاح شورترین دریاچه دنیاست.

در این دریاچه بیش از 100 جزیره وجود دارد که بزرگترین آنها به جزایر هشت گانه معروفند: اسلامی، یونداغی و ... این جزایر دارای اکوسیستم منحصر به فردی در نوع خود هستند که پرندگان مهاجرش پل کیان، فلامینگو، آنگوک و درنا از جمله آنها هستند که برخی از این پرندگان در این جزایر تخم گذاری هم می کنند. همچنین این جزایر بستر زندگی بسیاری از پستانداران نادر از جمله آهوی زرد ایرانی است. در سالهای اخیر با احداث بزرگراه شهید کلانتری تقریبا دریاچه به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم شده که قسمت شمالی آن کوچکتر از قسمت جنوبی آن است.

چه خطراتی هم اکنون دریاچه و اکوسیستم آن را تهدید می کند؟
مهمترین خطر کنونی شوری بیش از حد آن است که دو عامل باعث این امر شده، یک عامل طبیعی_ یعنی خشکسالی _ و عامل دوم انسانی_ یعنی بستن سد روی رودخانه های ورودی به دریاچه_ است که عامل دوم قابل کنترل است و البته یادآور می شوم که عامل اول نیز با تجهیزات امروزی به راحتی قابل کنترل است.

کاهش دبی آب سبب تبخیر زیاد و بالا رفتن املاح و در نهایت شوری دریاچه شده است. هم اکنون غلظت آب دریاچه 300 است، یعنی در یک لیتر آب دریاچه300 گرم املاح داریم، که برای تنها آبزی که در دریاچه زندگی می کند خطرناک بوده و سبب نابود آن می شود، البته منظور از تنها آبزی دریاچه آرتیما بوده که با افزایش املاح، زاد و ولد آن مورد خطر قرار گرفته است.

باید عرض کنم سازه جدید احداث شده، توسط طرفداران محیط زیست عاملی مهم از عوامل خشکی دریاچه مطرح شده است، که این مورد جای بحث دارد. شاید بتوان کوچک بودن بخش شمالی و تبخیر آن را مورد بحث قرار داد.

خشک شدن دریاچه ارومیه چه خطراتی را برای استان های مجاور این دریاچه در پی خواهد داشت؟
نقش اساسی این دریاچه، تامین نیاز مردم و حفظ اکوسیستم می باشد که با ایجاد سد بر روی رودخانه های ورودی به این دریاچه مانع ورود آب به دریاچه و به خطر افتادن حیات آن می شویم.

اما اصلی ترین عامل مورد بحث 8 میلیارد تن نمک موجود در دریاچه است که با خشک شدن آب دریاچه، به صورت دشت وسیع و شوره زار در خواهد آمد و همین امر سبب نابودی زمین های مستعد کشاورزی، نه تنها در ارومیه بلکه در شهرهای اطراف و حتی خود زنجان و ناهمجاری اجتماعی و ... خواهد شد.

در بین صحبت های شما به نابودی آرتیما اشاره شد، عدم حضور آرتیما در اکوسیستم دریاچه چه تاثیری خواهد داشت؟

آرتیما یک منبع غذایی عمده برای پرندگان مهاجر به شمار می آید و در صورت نبود آن دیگر مهاجرت پرندگان به جزایر دریاچه صورت نخواهد پذیرفت و زندگی حیواناتی که به امید پرندگان مهاجر و آرتیما بودند هم به مخاطره می افتد.

شاید با اغراق بوده باشد، اما طبق نظریه متخصصین مطرح شده بود که پرورش صنعتی آرتیما درآمدی معادل درآمد نفت را برای ما به ارمغان خواهد داشت، اما با یک دید کلی می توان عدم حضور آرتیما را عامل اصلی بهم خوردن اکوسیستم دریاچه دانست و از آنجا که این دریاچه یک اکوسیستم جهانی را دارا می باشد،
از بین رفتن آن سبب از بین رفتن بخشی از حلقه اکوسیستم در دنیاست که خطراتی را هم به دنبال خواهد داشت!!

به سازمان های مرتبط با حفظ دریاچه اشاره کردید، سازمان های مسئول برای جلوگیری از خطر نابودی دریاچه، چه سازمان هایی هستند؟
سازمان ملی محیط زیست و یک سری از تشکل های مردمی. در صورت عدم بارندگی و عدم پیگیری مسئولین،این فاجعه به بار خواهد آمد که توسط متخصصین پیامدهای ناگوار آن- طبق عرایض گفته شده- به وقوع می پیوندد.

فرمودید دریاچه ثبت جهانی شده، بازتاب جهانی نسبت به این مساله چگونه بوده است؟ آیا سازمانی خاص نسبت به این فاجعه اقدامی کرده است؟بله نسبت به این موضوع اقدامات جهانی انجام شده است. سازمان های زیادی در مورد عواقب خشکی دریاچه هشدار داده اند، حتی اگر مسئولین از خواب غفلت بیدار شوند، سازمان های بین المللی زیادی حاضر به پرداخت کمک هایی برای رفع این مشکل هم هستند.

به عنوان یک فرد متخصص در این رشته، چه راهکارهایی را برای جلوگیری از خشکی دریاچه و حتی برگرداندن دریاچه به وضع قبل دارید؟

به نظر من منطقی ترین و سریعترین کاری که می توان انجام داد این است که مقداری از آب هایی که پشت سدهای احداثی بر روی رودهای منتهی به دریاچه ذخیره شده فورا به طرف دریاچه هدایت شود تا علاوه بر تامین نیاز مردم، حق و نیاز اکوسیستم ادا شود.

تاکنون توجه به این موضوع و پیگیری نیازهای طبیعی دریاچه، توسط مسئولین چگونه بوده است؟

همانطور که عرض کردم سازمان ملی محیط زیست نسبت به این موضوع حساسیت نشان داده، اما به علت دولتی بودن این سازمان پیگیری های انجام شده کافی نبوده و فقط در حد حرف و قول هایی باقی مانده است. علت این امر این است که سازمان محیط زیست، یک سازمان دولتی است و در مواقع نیاز قادر به جلوگیری از طرح های دولتی نخواهد بود. نظر بنده این است که این سازمان از حیطه اجرایی خارج و به قوه ی قضا ییه بپیوندد تا در صورت لزوم بتواند ممانعت های قانونی لازم را به عمل آورد.

در هر صورت دانشگاه ها و محیط زیست در حال مطالعه برای جلوگیری از انفجار این بمب هشت میلیارد تنی هستند که اصلا کافی نیست و سازمان ها و تشکل های مردم هم باید، پا به پای آنها حرکت کنند تا از این فاجعه اسف بار رهایی پیدا کنیم.

یاد آور می شوم که این مصاحبه در شماره چهارم نشریه " چاپار " انتشار یافته بود .

حامیان محیط زیست آذربایجان

بحران آب، از عمده ترین مشکلات بخش کشاورزی استان زنجان است

ارک قالاسی — Sat, 27 Nov 2010 19:12:04 GMT

بحران آب، از عمده ترین مشکلات بخش کشاورزی

استان زنجان است

ارک قالاسی - یک کارشناس کشاورزی گفت: یکی از عمده ترین مشکلات بخش کشاورزی، بحران آب است؛ به گونه ای که با توجه به شرایط کشور، ضروری است بومی سازی تکنولوژی سیستم آبیاری قطره ای صورت گیرد که با تسهیلات اعطایی بانک های عامل، در شرایط فعلی کشاورزان قادر به انجام آن نیستند.

بحران آب، از عمده ترین مشکلات بخش کشاورزی

استان زنجان است

نازخند صبحی در گفتگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) منطقه زنجان، ابراز کرد: از آنجائی که سطح آب های زیر زمینی در کشور و استان در حال پایین آمدن است، این امر آبیاری با استفاده از روش های نوین اجتناب ناپذیر می کند. همچنین با توجه به اینکه میزان یارانه پرداختی به کشاورزان برای استفاده از سیستم آبیاری تحت فشار، کافی نمی باشد، درخواست کشاورزان این است که عمده هزینه آبیاری ها به صورت بلاعوض به کشاورزان پرداخت شود.

وی ادامه داد: با توجه به اهمیت بخش کشاورزی در تولید ناخالص ملّی و اشتغال مولد موجود در این بخش و با توجه به تعداد بهره برداران و نقش فعال پویا و سازنده آن در اقتصاد و رفع مشکلات، رسیدگی به مشکلات بخش کشاورزی در راستای جهانی سازی تجارت و اقتصاد، کاهش سود بازرگانی سموم وارداتی، کمک و مساعدت به کشاورزان از طریق تمدید یا بخشودگی وام های آنان، کمک به کشاورزان خسارت دیده از خشکسالی و منطقی کردن نرخ سود تسهیلات بانکی از نیازهای کشاورزان می باشد.

رئیس خانه کشاورز استان بیان کرد: افزایش سرمایه گذاری در بخش کشاورزی، افزایش نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی با توجه به تورم، جلوگیری از کاهش سود بازرگانی واردات میوه و گوشت، افزایش سطح زیر کشت چغندر قند و جلوگیری از هدر رفت آب، از موارد دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد.

این مقام مسئول هدف نهایی از مطرح کردن مشکلات بخش کشاورزی را ارتقاء سطح دانش و فرهنگ کشاورزان دانست و تصریح کرد: ضروری است با اتخاذ راهکارهایی، حرفه کشاورزی از یک شغل پر زحمت، کم درآمد و ناپایدار و البته با ریسک بالا به حرفه ای پر درآمد و پایدار تبدیل شود؛ به طوری که جوانان نیز بتوانند در عرصه کشاورزی، توانایی های خود را به منصه طهور برسانند.

صبحی گفت: علیرغم اینکه کشاورزان اصلی ترین نیروی تولیدی کشور تلقی می شوند و بالاترین سرانه کار را به خود اختصاص داده اند، با این وجود بیشتر آنها در فضایی نا امن زندگی می کنند؛ به گونه ای که به نظر می رسد هیچ زمان خاصی برای بازنشسته شدن آنها وجود ندارد.

این کارشناس کشاورزی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از تولیدات مهم کشور در روستاها تولید می شود، اظهار کرد: خطر عدم جلب رضایت کشاورزان در چند گانگی بخش تولید است که این امر نیز در بهره برداری از سرمایه های خدادادی مشکل ساز خواهد بود. البته چشم پوشی ارزش کار کشاورزان استان، امری نا بخشودنی است؛ زیرا بخش قابل توجهی از مردم استان در بخش کشاورزی مشغول به فعالیت هستند.

وی با اشاره به اینکه استعداد کشاورزان و قابلیت زمین های کشاورزی در استان آنچنان است که می تواند در بازارهای دنیا نیز قابل رقابت با تولیدات خارجی باشد، گفت: می توان با فراهم کردن زیر ساخت ها، تسهیل مقررات، روان سازی حرکت در بازار و جلوگیری از واردات بی رویه، از کشاورزان حمایت نمود.

مصاحبه با دکتر عبداله فرجی

ارک قالاسی — Thu, 11 Nov 2010 18:40:43 GMT

مصاحبه با دکتر عبداله فرجی ( استاد رشته جغرافیا در دانشگاه زنجان) در ارتباط با دریاچه اورمیه

ارک قالاسی - سا لهای سال است که دریاچه ارومیه به عنوان دومین دریاچه شور جهان و بزرگترین دریاچه داخلی ایران مورد توجه بوده است و حتی به دلیل موقعیت منحصر به فرد خود، در جهان نیز مطرح است،

مصاحبه با دکتر عبداله فرجی ( استاد رشته جغرافیا در دانشگاه زنجان) در ارتباط با دریاچه اورمیه

اما در طی چند سال اخیر به دلیل خشکسالی و همچنین بی دقتی و بی مسئولیتی برخی از مسئولان، حجم آب این دریاچه به شدت کاهش یافته و به طبع آن، شوری دریاچه افزایش یافته و از مرز بحرانی عبور کرده است. نتیجه خشک شدن دریاچه ارومیه چیزی نخواهد شد جز تبدیل شدن استا نها )آذربایجان شرقیو غربی، زنجان و کردستان( و کشورهای همجوار )شرق تورکیه و عراق و جنوب جمهوری خودمختار نخجوان( به نمک زار خشک. برای جلوگیری از این فاجعه کار چندانی از سوی مسئولین دولتی صورت نگرفته است. برای آگاهی بیشتر از موقعیت این دریاچه و وضع کنونی آن، به سراغ دکتر عبداله فرجی، استاد دانشگاه رشته جغرافیا و مدیر گروه اسبق این رشته و رئیس فعلی دانشکده علوم انسانی دانشگاه زنجان رفته ایم:

متن مصاحبه :

آقای دکتر اطلاعات کلی از دریاچه ارومیه به ما بدهید!

چه خطراتی هم اکنون دریاچه و اکوسیستم آن را تهدید می کند؟

مهمترین خطر کنونی شوری بیش از حد آن است که دو عامل باعث این امر شده، یک عامل طبیعی_ یعنی خشکسالی _ و عامل دوم انسانی_ یعنی بستن سد روی رودخانه های ورودی به دریاچه_ است که عامل دوم قابل کنترل است و البته یادآور می شوم که عامل اول نیز با تجهیزات امروزی به راحتی قابل کنترل است.

خشک شدن دریاچه ارومیه چه خطراتی را برای استان های مجاور این دریاچه در پی خواهد داشت؟

نقش اساسی این دریاچه، تامین نیاز مردم و حفظ اکوسیستم می باشد که با ایجاد سد بر روی رودخانه های ورودی به این دریاچه مانع ورود آب به دریاچه و به خطر افتادن حیات آن می شویم.

اما اصلی ترین عامل مورد بحث 8 میلیارد تن نمک موجود در دریاچه است که با خشک شدن آب دریاچه، به صورت دشت وسیع و شوره زار در خواهد آمد و همین امر سبب نابودی زمین های مستعد کشاورزی، نه تنها در ارومیه بلکه در شهرهای اطراف و حتی خود زنجان و ناهمجاری اجتماعی و ... خواهد شد.

در بین صحبت های شما به نابودی آرتیما اشاره شد، عدم حضور آرتیما در اکوسیستم دریاچه چه تاثیری خواهد داشت؟

از بین رفتن آن سبب از بین رفتن بخشی از حلقه اکوسیستم در دنیاست که خطراتی را هم به دنبال خواهد داشت!!

به سازمان های مرتبط با حفظ دریاچه اشاره کردید، سازمان های مسئول برای جلوگیری از خطر نابودی دریاچه، چه سازمان هایی هستند؟

سازمان ملی محیط زیست و یک سری از تشکل های مردمی. در صورت عدم بارندگی و عدم پیگیری مسئولین،

این فاجعه به بار خواهد آمد که توسط متخصصین پیامدهای ناگوار آن- طبق عرایض گفته شده- به وقوع می پیوندد.

فرمودید دریاچه ثبت جهانی شده، بازتاب جهانی نسبت به این مساله چگونه بوده است؟ آیا سازمانی خاص نسبت به این فاجعه اقدامی کرده است؟

بله نسبت به این موضوع اقدامات جهانی انجام شده است. سازمان های زیادی در مورد عواقب خشکی دریاچه هشدار داده اند، حتی اگر مسئولین از خواب غفلت بیدار شوند، سازمان های بین المللی زیادی حاضر به پرداخت کمک هایی برای رفع این مشکل هم هستند.

به عنوان یک فرد متخصص در این رشته، چه راهکارهایی را برای جلوگیری از خشکی دریاچه و حتی برگرداندن دریاچه به وضع قبل دارید؟

تاکنون توجه به این موضوع و پیگیری نیازهای طبیعی دریاچه، توسط مسئولین چگونه بوده است؟

یاد آور باشیم که این مصاحبه در شماره چهارم نشریه " چاپار " انتشار یافته بود که گروه خبری تبریز سسی به خاطر اهمیت مسئله آن را در خروجی قرار می دهد .

تبریز سسی

داوران تصمیم گرفته‌اند استقلال را قهرمان کنند

ارک قالاسی — Mon, 25 Oct 2010 10:06:44 GMT

مدیر عمل باشگاه تراختور سازی آذربایجان

داوران تصمیم گرفته‌اند استقلال را قهرمان کنند

ارک قالاسی - محمد حسین جعفری در گفت‌وگو با خبرنگار ورزشی خبرگزاری فارس درباره دیدار روز گذشته مقابل استقلال صحبت های زیر را مطرح کرد:

همه جای دنیا وقتی می خواهند گلی را مردود اعلام کنند 50 -50 را در نظر می گیرند اما نمی دانم چرا پای استقلال که وسط می آید این 50 - 50 باید به نفع این تیم باشد. مقابل پرسپولیس هم همین جریان برای آنها رخ داد. این در شرایطی بود که گل دیروز تراکتورسازی نسبت به گل پرسپولیس عادی تر بود. نه شکی در آن وجود داشت و نه میلیمتری بود. وقتی چنین گلی را آفساید اعلام می کنند مگر می شود 100 هزار تماشاگر داخل ورزشگاه و دو سه میلیون هوادار پای تلویزیون را قانع کرد و گفت عمدی در کار نبوده است؟

مدیر عمل باشگاه تراختور سازی آذربایجان

داوران تصمیم گرفته‌اند استقلال را قهرمان کنند

ارک قالاسی - محمد حسین جعفری در گفت‌وگو با خبرنگار ورزشی خبرگزاری فارس درباره دیدار روز گذشته مقابل استقلال صحبت های زیر را مطرح کرد:

فارس: بازی چطور بود؟
روز خوبی برای ما نبود. البته مسابقه کیفیت خوبی داشت اما داوران تصمیم گرفته اند که استقلال را بالا بکشند.

فارس: یعنی شما می گویید به عمد گل تراکتورسازی آفساید اعلام شد؟
قصاص قبل از جنایت نمی کنم. همه جای دنیا وقتی می خواهند گلی را مردود اعلام کنند 50 -50 را در نظر می گیرند اما نمی دانم چرا پای استقلال که وسط می آید این 50 - 50 باید به نفع این تیم باشد. مقابل پرسپولیس هم همین جریان برای آنها رخ داد. این در شرایطی بود که گل دیروز تراکتورسازی نسبت به گل پرسپولیس عادی تر بود. نه شکی در آن وجود داشت و نه میلیمتری بود. وقتی چنین گلی را آفساید اعلام می کنند مگر می شود 100 هزار تماشاگر داخل ورزشگاه و دو سه میلیون هوادار پای تلویزیون را قانع کرد و گفت عمدی در کار نبوده است؟

فارس: در این بازی مشکل دیگری که ندیدید؟
نه. ما آرزو داشتیم همه مردم ایران ببینند که سبک بازی تراکتورسازی چطور است. اکنون سطح فوتبال تراکتورسازی در رده های اول و دوم کشور است.

فارس: هواداران شما به دلیل آفساید اعلام شدن آن گل علیه داوری شعار دادند.
مردم تبریز دیروز به دلیل ضعف داوری خون گریه کردند. نمی دانید چه تبلیغات منفی علیه هوادارانمان شده بود اما دیروز فقط به دلیل ضعف داوری جو ورزشگاه متشنج شد و آنها حق داشتند که شعار بدهند. ما خودمان نباید آتو دست عده ای از افراد سودجو بدهیم تا در بین جوانانی که برای تماشای بازی تیم خود به ورزشگاه می آیند و سرشار از احساسات هستند، نفوذ کنند و باعث شوند شعارها رنگ دیگری به خود بگیرد. دیروز شعارها علیه داوری بود. این مشکل را هم مقابل ذوب‌آهن داشتیم و کمیته انضباطی هم به دلیل توهین هوادارانمان به داور ما را 7 میلیون تومان جریمه کرد.

فارس: آقای مظلومی هم از داوری راضی نبود. استقلالی ها هم معتقدند که با پنالتی از باخت فرار کردید.
اصلا من هیچی نمی گویم ملت ایران که بازی را دیدند و از همه کارشناس تر خود مردم هستند. حالا آقای مظلومی هر چه می خواهد بگوید. استقلال روز گذشته باید 7 گل می خورد. اگر بچه های ما روی غلتک گل زدن بودند دروازه استقلال باز می شد و این تیم با گل هایی که از ما می خورد باید منحل می شد.

فارس: به نظر یکی از مشکلات تیم شما گل نزدن مهاجمانتان است. آقای کمالوند هم در نشست خبری عنوان کرد اگر بازیکنی مثل میلاد میداودی داشت می توانست استقلال را شکست دهد.
فعلا مهاجمان ما روی دور گل نزدن افتاده اند. مقابل ذوب‌آهن هم این مشکل را داشتیم. البته آقای کمالوند هم گفتمان خاص خودش را دارد. بازیکنان ما هم خوب هستند اما نمی دانم چه اتفاقی افتاده که پایشان به گلزنی باز نمی شود. دیروز بچه ها برای گل زدن کم آورده بودند.

فارس: با توجه به مشکل داوری در بازی دیروز چه برنامه ای دارید؟
قطعا به کمیته داوران اعتراض می کنیم. گل به این سالمی آفساید اعلام شود باید این فوتبال را تعطیل کرد.

فارس: فکر می کنید با اعتراض به نتیجه هم برسید؟
ما باید از حق خود دفاع کنیم. من هم می دانم که با این اعتراض هیچ اتفاقی نمی افتد. قوانین فوتبال ما مشکل دارد. کسانی که در فدراسیون هستند برای این اعتراض ها تره هم خرد نمی کنند اما ما برای اینکه دین‌مان را به آیندگان ادا کرده باشیم باید اعتراض کنیم. تاریخ ماندگار است و در آینده در مورد ما قضاوت می کنند. باشگاه باید قدم اول را برای گرفتن حق خود بردارد هر چند که می دانم از این فدراسیون دودی بلند نمی شود. دوستان نمی خواهند خود را اذیت و برای پیشامد چنین اتفاقاتی برنامه ریزی کنند.

فارس: آقای مظلومی اخراج آشوبی را مشکوک خوانده است.
جوابی برای این حرف ندارم. همه را به دیدن بازی دعوت می کنم. در نیمه دوم شاهد فوتبال یک طرفه بودیم و این تاکتیک ما بود. دو نیمه متفاوت را دنبال کردیم. درباره اتفاقات هم، بازی را ببینید همه چیز مشخص می‌ شود.

فارس: چقدر امیدوار هستید که در بازی های آینده اسیر اشتباهات داوری نشوید؟
بعید می دانم که دوباره اسیر نشویم. امسال داوران تصمیم گرفته اند استقلال را قهرمان کنند.

فارس: هفته آینده با سپاهان بازی دارید؟
بازی سختی خواهد بود. نمی خواهم کری بخوانم اما تراکتورسازی اهل باج دادن به هیچ تیمی نیست.